Shloka 37
Tapas-śreṣṭhatā: Anāśana as the Highest Austerity
Bhagīratha–Brahmā Saṃvāda
दशभिर्विश्वजिद्धिश्न शतैरष्टादशोत्तरै: । न चैव तेषां देवेश फलेनाहमिहागमम्
daśabhir viśvajid-dhiśna śatair aṣṭādaśottaraiḥ | na caiva teṣāṃ deveśa phalenāham ihāgamam, brahman |
ഭഗീരഥൻ പറഞ്ഞു—“ദേവേശ്വരാ! ബ്രാഹ്മണാ! ഞാൻ വിശ്വജിത് യാഗം പത്തു പ്രാവശ്യം നടത്തി; പിന്നെയും അതിലധികമായി നൂറ്റി പതിനെട്ടു പ്രാവശ്യം കൂടി നടത്തി; എങ്കിലും ആ കർമഫലത്താൽ ഞാൻ ഇവിടെ വന്നിട്ടില്ല. എന്റെ വരവ് യാഗപുണ്യത്തിന്റെ പ്രതിഫലം അല്ല।”
भगीरथ उवाच
Educational Q&A
Bhagīratha emphasizes that the highest attainment is not merely a transactional result of ritual performance; sacrificial merit (yajña-phala) has limits, and true spiritual standing is not reducible to accumulated rites.
Bhagīratha addresses a divine figure (Deveśa) and a revered authority (Brahman), recounting the vast number of Viśvajit sacrifices he performed, yet declaring that his present arrival/condition is not due to those ritual fruits—framing a discussion on the nature of merit and higher dharma.