Shloka 38
Tapas-śreṣṭhatā: Anāśana as the Highest Austerity
Bhagīratha–Brahmā Saṃvāda
सरय्वां बाहुदायां च गंगायामथ नैमिषे । गवां शतानामयुतमददं न च तेन वै
Sarayvāṁ Bāhudāyāṁ ca Gaṅgāyām atha Naimiṣe | gavāṁ śatānām ayutam adadaṁ na ca tena vai ||
ഭഗീരഥൻ പറഞ്ഞു—“സരയൂവിലും ബാഹുദായിലും ഗംഗയിലും നൈമിഷത്തിലും ഞാൻ പശുക്കളുടെ പത്തു ലക്ഷം ദാനം ചെയ്തു; എങ്കിലും ആ ദാനപുണ്യത്താലും ഞാൻ ഇവിടെ എത്തിയിട്ടില്ല. അനശനവ്രതത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ മാത്രമാണ് ഈ ദുർലഭ ലോകം എനിക്ക് ലഭിച്ചത്।”
भगीरथ उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts external religious merit (pilgrimage and massive charity such as go-dāna) with inner austerity and disciplined vows. Bhagīratha emphasizes that extraordinary spiritual attainment is not guaranteed by quantity of gifts alone; steadfast tapas—here, the fasting vow—can be decisive.
Bhagīratha speaks about his past acts of pilgrimage to major sacred sites and his immense donations of cows. He then states that those acts did not bring him to the present rare state/realm; rather, he attributes his attainment to the power of his anasana-vrata (fasting austerity).