Adhyaya 43

Verse 1

भीकम (2 अमान त्रिचत्वारिशो<् ध्याय: तक्षकका धन देकर काश्यपको लौटा देना और छलसे राजा परीक्षित्‌के समीप पहुँचकर उन्हें डँसना तक्षक उवाच यदि दष्टं मयेह त्वं शक्त: किंचिच्चिकित्सितुम्‌ । ततो वृक्ष मया दष्टमिमं जीवय काश्यप

തക്ഷകൻ പറഞ്ഞു—കാശ്യപാ! ഈ ലോകത്തിൽ ഞാൻ കടിച്ചവനെ കുറച്ചെങ്കിലും ചികിത്സിക്കാൻ നിനക്ക് കഴിവുണ്ടെങ്കിൽ, ഞാൻ കടിച്ച ഈ വൃക്ഷത്തെ ജീവിപ്പിക്കൂ.

Verse 2

परं मन्त्रबलं यत्‌ ते तद्‌ दर्शय यतस्व च । न्यग्रोधमेनं धक्ष्यामि पश्यतस्ते द्विजोत्तम

തക്ഷകൻ പറഞ്ഞു—നിനക്കുള്ള പരമ മന്ത്രബലം കാണിക്ക; പരിശ്രമിക്ക. ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! നീ നോക്കിനിൽക്കേ ഈ ആൽമരത്തെ ഞാൻ ചാരമാക്കും.

Verse 3

काश्यप उवाच दश नागेन्द्र वृक्ष॑ त्वं यद्येतदभिमन्यसे । अहमेनं त्वया दष्टं जीवयिष्ये भुजजड्रम

കാശ്യപൻ പറഞ്ഞു—ഹേ നാഗേന്ദ്രാ! നിനക്ക് അത്ര അഭിമാനം ഉണ്ടെങ്കിൽ ഈ വൃക്ഷത്തെ കടിക്ക. ഹേ ഭുജംഗമേ! നീ കടിച്ച ഈ വൃക്ഷത്തെ ഞാൻ വീണ്ടും ജീവിപ്പിക്കും.

Verse 4

सौतिर्वाच एवमुक्त: स नागेन्द्र: काश्यपेन महात्मना । अदशद्‌ वृक्षमभ्येत्य न्यग्रोध॑ं पन्नगोत्तम:

സൗതി പറഞ്ഞു—മഹാത്മാവായ കാശ്യപൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, നാഗങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നാഗരാജൻ തക്ഷകൻ അടുത്തുചെന്ന് ആ ആൽമരത്തെ കടിച്ചു.

Verse 5

स वक्षस्तेन दष्टस्तु पन्नगेन महात्मना । आशीविषविषोपेत: प्रजज्वाल समन्तत:,उस महाकाय विषधर सर्पके डँसते ही उसके विषसे व्याप्त हो वह वृक्ष सब ओरसे जल उठा

ആ മഹാകായ വിഷധര സർപ്പം കടിച്ചതോടെ, ആശീവിഷത്തിന്റെ വിഷം പടർന്ന് ആ വൃക്ഷം എല്ലാടവും ജ്വലിച്ചു.

Verse 6

त॑ दग्ध्वा स नगं॑ नाग: काश्यपं पुनरब्रवीत्‌ । कुरु यत्नं द्विजश्रेष्ठ जीवयैनं वनस्पतिम्‌,इस प्रकार उस वृक्षको जलाकर नागराज पुन: काश्यपसे बोला--'द्विजश्रेष्ठ] अब तुम यत्न करो और इस वृक्षको जिला दो”

ആ വൃക്ഷത്തെ ദഹിപ്പിച്ച ശേഷം നാഗരാജൻ വീണ്ടും കാശ്യപനോട് പറഞ്ഞു—“ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! ഇനി നീ പരിശ്രമിച്ച് ഈ വനസ്പതിയെ ജീവിപ്പിക്ക.”

Verse 7

सौतिरुवाच भस्मी भूत॑ं ततो वृक्ष पन्नगेन्द्रस्य तेजसा । भस्म सर्व समादह्ृत्य काश्यपो वाक्यमब्रवीत्‌

സൗതി പറഞ്ഞു—ശൗനകമുനേ! നാഗരാജന്റെ തേജസ്സാൽ ആ വൃക്ഷം ഭസ്മമായി. തുടർന്ന് കാശ്യപൻ ആ ഭസ്മരാശി മുഴുവനും ശേഖരിച്ച് വചനം ഉച്ചരിച്ചു.

Verse 8

विद्याबलं पन्नगेन्द्र पश्य मेउद्य वनस्पतौ । अहं संजीवयाम्येनं पश्यतस्ते भुजड्रम,“नागराज! इस वनस्पतिपर आज मेरी विद्याका बल देखो। भुजंगम! मैं तुम्हारे देखते- देखते इस वृक्षको जीवित कर देता हूँ

കാശ്യപൻ പറഞ്ഞു—ഹേ നാഗരാജാ! ഇന്ന് ഈ വൃക്ഷത്തിൽ എന്റെ വിദ്യാബലം കാണുക. ഹേ ഭുജംഗമേ! നീ നോക്കിനിൽക്കേ ഞാൻ ഇതിനെ ജീവിപ്പിക്കും.

Verse 9

ततः स भगवान्‌ दिद्वान्‌ काश्यपो द्विजसत्तम: । भस्मराशीकृतं वृक्ष विद्यया समजीवयत्‌,तदनन्तर सौभाग्यशाली दिद्वान्‌ द्विजश्रेष्ठ काश्यपने भस्मराशिके रूपमें विद्यमान उस वृक्षको विद्याके बलसे जीवित कर दिया

അപ്പോൾ ഭഗവദ്ഭാവമുള്ള, പണ്ഡിതനും ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനുമായ കാശ്യപൻ വിദ്യാബലത്താൽ ഭസ്മരാശിയായ ആ വൃക്ഷത്തെ പുനർജീവിപ്പിച്ചു.

Verse 10

अड्कुरं कृतवांस्तत्र ततः पर्णद्वयान्वितम्‌ । पलाशिनं शाखिनं च तथा विटपिनं पुन:

ആദ്യം അവിടെ ഒരു മുള ഉദിപ്പിച്ചു; പിന്നെ അതിന് രണ്ടു ഇലകൾ നൽകി. തുടർന്ന് ക്രമമായി പല്ലവങ്ങളും ശാഖകളും ഉപശാഖകളും പടർത്തി, ആ മഹാവൃക്ഷത്തെ വീണ്ടും പൂർവ്വവത്താക്കി നിർത്തി.

Verse 11

त॑ दृष्टवा जीवितं वृक्ष काश्यपेन महात्मना । उवाच तक्षको ब्रह्मन्‌ नैतदत्यद्भुतं त्वयि

മഹാത്മാവായ കാശ്യപൻ ജീവിപ്പിച്ച ആ വൃക്ഷം കണ്ട തക്ഷകൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! നിനക്കുപോലുള്ള മന്ത്രജ്ഞനിൽ ഇതൊന്നും അത്ഭുതകരമല്ല.

Verse 12

द्विजेन्द्र यद्‌ विषं हनया मम वा मद्विधस्य वा । कं त्वमर्थमभिप्रेप्सुर्यासि तत्र तपोधन

തപോധന ദ്വിജേന്ദ്രാ! എന്റെ വിഷമോ, എന്നെപ്പോലെയുള്ള മറ്റുസർപ്പങ്ങളുടെ വിഷമോ നിന്റെ വിദ്യാബലത്തോടെ നീ നശിപ്പിക്കാനാകുമെങ്കിൽ, പറയുക—ഏത് ലക്ഷ്യം സാധിപ്പിക്കാനാണ് നീ അവിടേക്ക് പോകുന്നത്?

Verse 13

यत्‌ तेडभिलपितं प्राप्तुं फलं तस्मान्नूपोत्तमात्‌ । अहमेव प्रदास्यामि तत्‌ ते यद्यपि दुर्लभम्‌

ആ ശ്രേഷ്ഠരാജാവിൽ നിന്ന് നീ നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഫലം—അത് എത്രയേറെ ദുർലഭമായാലും—ഞാൻ തന്നേ നിനക്കു നൽകും.

Verse 14

विप्रशापाभिभूते च क्षीणायुषि नराधिपे । घटमानस्य ते विप्र सिद्धि: संशयिता भवेत्‌

വിപ്രശ്രേഷ്ഠാ! മഹാരാജാ പരീക്ഷിത് ബ്രാഹ്മണശാപത്താൽ അഭിഭൂതനാണ്; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആയുസ്സും ക്ഷയിച്ചുവരുന്നു. ഇത്തരത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെ രക്ഷിക്കാൻ നീ ശ്രമിച്ചാലും നിനക്കു സിദ്ധി ലഭിക്കുമോ എന്നത് സംശയമാണ്.

Verse 15

ततो यशः प्रदीप्तं ते त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्‌ निरंशुरिव घर्माशुरन्तर्धानमितो व्रजेत्‌

നീ വിജയിക്കാതിരുന്നാൽ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധവും ദീപ്തവുമായ നിന്റെ യശസ്—കിരണമില്ലാത്ത സൂര്യനെപ്പോലെ—ഈ ലോകത്തിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമാകും.

Verse 16

काश्यप उवाच धनार्थी याम्यहं तत्र तन्मे देहि भुजड़म । ततो<हं विनिवर्तिष्ये स्वापतेयं प्रगृह्य वै

കാശ്യപൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭുജംഗമേ! ഞാൻ അവിടേക്ക് പോകുന്നത് ധനത്തിനുവേണ്ടി മാത്രമാണ്; ആ ധനം നീ തന്നേ എനിക്ക് തരിക. പിന്നെ എന്റെ പ്രാപ്യഭാഗം കൈപ്പറ്റി ഞാൻ മടങ്ങിപ്പോകാം.

Verse 17

तक्षक उवाच यावद्धनं प्रार्थयसे तस्माद्‌ राज्ञस्ततो5थधिकम्‌ | अहमेव प्रदास्यामि निवर्तस्व द्विजोत्तम

തക്ഷകൻ പറഞ്ഞു—ദ്വിജോത്തമാ! നീ രാജാവിനോട് എത്ര ധനം അപേക്ഷിക്കുന്നുവോ, അതിലും അധികം ഞാൻ തന്നേ നൽകാം; അതിനാൽ മടങ്ങിപ്പോവുക.

Verse 18

सौतिर्वाच तक्षकस्य वच: श्रुत्वा काश्यपो द्विजसत्तम: । प्रदध्यौ सुमहातेजा राजानं प्रति बुद्धिमान्‌

സൗതി പറഞ്ഞു—തക്ഷകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, അത്യന്തം ബുദ്ധിമാനും മഹാതേജസ്സുമുള്ള ദ്വിജസത്തമൻ കാശ്യപൻ രാജാവിനെക്കുറിച്ച് കുറച്ചുനേരം ധ്യാനിച്ച് ആലോചിച്ചു.

Verse 19

दिव्यज्ञान: स तेजस्वी ज्ञात्वा तं नृपतिं तदा । क्षीणायुषं पाण्डवेयमपावर्तत काश्यप:

ദിവ്യജ്ഞാനസമ്പന്നനായ തേജസ്വി കാശ്യപൻ അപ്പോൾ പാണ്ഡവവംശീയ നൃപതിയുടെ ആയുസ്സ് ക്ഷീണിച്ചുവെന്ന് അറിഞ്ഞു മടങ്ങി. രാജാവിനെ മന്ത്രങ്ങളാലും വിഷഹര ഔഷധങ്ങളാലും പരിശ്രമപൂർവം കാക്കുന്നു എന്നും അവൻ കേട്ടു.

Verse 20

लब्ध्वा वित्त मुनिवरस्तक्षकाद्‌ यावदीप्सितम्‌ । निवृत्ते काश्यपे तस्मिन्‌ समयेन महात्मनि

മുനിവരനായ കാശ്യപൻ തക്ഷകനിൽ നിന്ന് താൻ ആഗ്രഹിച്ചതത്ര ധനം ലഭിച്ചപ്പോൾ, നിശ്ചിത സമയവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് വിധേയനായ ആ മഹാത്മാവ് (തന്റെ ഉദ്ദേശത്തിൽ നിന്ന്) പിന്മാറി മടങ്ങി.

Verse 21

जगाम तक्षकस्तूर्ण नगरं नागसाह्दयम्‌ | अथ शुश्राव गच्छन्‌ स तक्षको जगतीपतिम्‌

തക്ഷകൻ നാഗങ്ങൾക്ക് ഹൃദയപ്രിയമായ നഗരത്തിലേക്ക് വേഗത്തിൽ പോയി. പോകുന്ന വഴിയിൽ അവൻ ജഗതീപതി (രാജാവ്)യെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്ത കേട്ടു.

Verse 22

सौतिर्वाच स चिन्तयामास तदा मायायोगेन पार्थिव:

സൗതി പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ തക്ഷകൻ ചിന്തിച്ചു—“മായായോഗത്തിന്റെ ആശ്രയത്തോടെ രാജാവിനെ വഞ്ചിക്കണം; എന്നാൽ അതിന് എന്ത് ഉപായം?” തുടർന്ന് തക്ഷക നാഗൻ ഫലങ്ങളും ദർഭ (കുശ)യും ജലവും ഒരുക്കി, ചില നാഗങ്ങളെ തപസ്വിവേഷത്തിൽ രാജാവിന്റെ അടുക്കൽ പോകാൻ ആജ്ഞാപിച്ചു।

Verse 23

मया वज्चयितव्योडसौ क उपायो भवेदिति । ततस्तापसरूपेण प्राहिणोत्‌ स भुजड़मान्‌

തക്ഷകൻ ചിന്തിച്ചു—“അവനെ ഞാൻ വഞ്ചിക്കേണ്ടതുതന്നെ; ഏത് ഉപായം ഫലിക്കും?” എന്ന് നിശ്ചയിച്ച്, തപസ്വിവേഷം ധരിച്ചു തന്റെ ലക്ഷ്യസിദ്ധിക്കായി നാഗങ്ങളെ അയച്ചു।

Verse 24

तक्षक उवाच गच्छथ्वं यूयमव्यग्रा राजानं कार्यवत्तया

തക്ഷകൻ പറഞ്ഞു—“നിങ്ങൾ എല്ലാവരും വ്യഗ്രതയില്ലാതെ പോകുക; അത്യാവശ്യകാര്യത്തിനായി വന്നവരെന്നപോലെ രാജാവിനെ സമീപിക്കുക।”

Verse 25

सौतिरु्वाच ते तक्षकसमादिष्टास्तथा चक्रुर्भुजज्रमा:,उग्रश्रवाजी कहते हैं--तक्षकके आदेश देनेपर उन नागोंने वैसा ही किया

സൗതി പറഞ്ഞു—തക്ഷകന്റെ ആജ്ഞ ലഭിച്ച ആ നാഗങ്ങൾ അതുപോലെ തന്നെയാക്കി।

Verse 26

उपनिन्‍न्युस्तथा राज्ञे दर्भानाप: फलानि च | तच्च सर्व स राजेन्द्र: प्रतिजग्राह वीर्यवान्‌,वे राजाके पास कुश, जल और फल लेकर गये। परम पराक्रमी महाराज परीक्षित्‌ने उनकी दी हुई वे सब वस्तुएँ ग्रहण कर लीं

അവർ രാജാവിന്റെ അടുക്കൽ ദർഭ (കുശ), ജലം, ഫലങ്ങൾ എന്നിവ കൊണ്ടുവന്നു. അപ്പോൾ വീര്യവാനായ രാജേന്ദ്രൻ പരിക്ഷിത് അവയെല്ലാം സ്വീകരിച്ചു।

Verse 27

कृत्वा तेषां च कार्याणि गम्यतामित्युवाच तान्‌ | गतेषु तेषु नागेषु तापसच्छझरूपिषु

അവർക്കു വേണ്ട പതിവുപോലെ സത്കാര‑ശുശ്രൂഷകൾ നിർവഹിച്ചു കഴിഞ്ഞ് അവൻ ആ സന്ദർശകരോട്—“ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾ പോകാം” എന്നു പറഞ്ഞു. തപസ്വികളുടെ വേഷത്തിൽ മറഞ്ഞിരുന്ന ആ നാഗങ്ങൾ പോയശേഷം രാജാവ് തന്റെ മന്ത്രിമാരോടും വിശ്വസ്ത സുഹൃത്തുകളോടും പറഞ്ഞു—“ഇവ തപസ്വികൾ കൊണ്ടുവന്ന അത്യന്തം രുചികരമായ ഫലങ്ങളാണ്; നിങ്ങളും എനിക്കൊപ്പം ഭക്ഷിക്കൂ.” ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രാജാവ് മന്ത്രിമാരോടുകൂടെ ആ ഫലങ്ങൾ സ്വീകരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു—പുണ്യവേഷത്തിനടിയിലെ വഞ്ചന അറിയാതെ।

Verse 28

अमात्यान्‌ सुहृदश्चैव प्रोवाच स नराधिप: । भक्षयन्तु भवन्तो वै स्वादूनीमानि सर्वश:

അപ്പോൾ ആ നരാധിപൻ തന്റെ മന്ത്രിമാരോടും സുഹൃത്തുകളോടും പറഞ്ഞു—“നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഈ രുചികരമായ ഫലങ്ങൾ ഭക്ഷിക്കൂ.”

Verse 29

तापसैरुपनीतानि फलानि सहिता मया । ततो राजा ससचिव: फलान्यादातुमैच्छत

“തപസ്വികൾ എന്റെ കൂടെ വന്ന് ഈ ഫലങ്ങൾ സമർപ്പിച്ചു; പിന്നെ രാജാവ് മന്ത്രിമാരോടുകൂടെ അവ സ്വീകരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.”

Verse 30

विधिना सम्प्रयुक्तो वै ऋषिवाक्येन तेन तु । यस्मिन्नेव फले नागस्तमेवा भक्षयत्‌ स्वयम्‌,विधाताके विधान एवं महर्षिके वचनसे प्रेरित होकर राजाने वही फल स्वयं खाया, जिसपर तक्षक नाग बैठा था

വിധിയുടെ നിർബന്ധത്താലും ആ ഋഷിയുടെ വചനപ്രേരണയാലും രാജാവ് സ്വയം അതേ ഫലം ഭക്ഷിച്ചു—അതിന്റെമേൽ നാഗൻ (തക്ഷകൻ) ഇരുന്നിരുന്നു.

Verse 31

ततो भक्षयतस्तस्य फलात्‌ कृमिरभूदणु: । हस्वक: कृष्णनयनस्ताम्रवर्णोडथ शौनक

ഓ ശൗനകാ! അവൻ ഭക്ഷിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ കൈയിലെ ഫലത്തിൽ നിന്ന് അതിസൂക്ഷ്മമായ ഒരു കീടം പുറപ്പെട്ടു. അത് ചെറുതായിരുന്നു; കണ്ണുകൾ കറുപ്പ്; ശരീരം താമ്രവർണ്ണം പോലെ തോന്നി.

Verse 32

स त॑ गृहा नृपश्रेष्ठ सचिवानिदमब्रवीत्‌ । अस्तमभ्येति सविता विषादद्य न मे भयम्‌

അപ്പോൾ നൃപശ്രേഷ്ഠൻ ആ കീടത്തെ കൈയിൽ എടുത്ത് മന്ത്രിമാരോട് പറഞ്ഞു— “ഇപ്പോൾ സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഈ സമയത്ത് സർപ്പവിഷത്തെയും ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നില്ല.”

Verse 33

सत्यवागस्तु स मुनि: कृमिर्मा दशतामयम्‌ | तक्षको नाम भूत्वा वै तथा परिहृतं भवेत्‌,“वे मुनि सत्यवादी हों, इसके लिये यह कीट ही तक्षक नाम धारण करके मुझे डँस ले। ऐसा करनेसे मेरे दोषका परिहार हो जायगा

“ആ മുനി സത്യവാദിയായിരിക്കട്ടെ; ഈ കീടം തന്നേ ‘തക്ഷകൻ’ എന്ന നാമം ധരിച്ചു എന്നെ കടിക്കട്ടെ. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ എന്റെ ദോഷം പരിഹരിക്കപ്പെടും.”

Verse 34

ते चैनमन्ववर्तन्त मन्त्रिण: कालचोदिता: । एवमुकक्‍्त्वा स राजेन्द्रो ग्रीवायां संनिवेश्य ह

കാലത്തിന്റെ പ്രേരണയാൽ മന്ത്രിമാരും അവനെ പിന്തുടർന്നു. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രാജേന്ദ്രൻ അതിനെ തന്റെ കഴുത്തിൽ വെച്ചു.

Verse 35

कृमिकं प्राहसत्‌ तूर्ण मुमूर्षुर्नष्टचेतन: । प्रहसन्नेव भोगेन तक्षकेण त्ववेष्ट्यत

മരണസന്നിഹിതനായി ബോധം മങ്ങിയ രാജാവ് ആ ചെറിയ കീടത്തെ കണ്ടു ഉടൻ ഉച്ചത്തിൽ ചിരിച്ചു. ചിരിക്കുമ്പോഴേക്കും തക്ഷകൻ തന്റെ ചുരുളുകളാൽ അവനെ ചുറ്റിപ്പിടിച്ചു.

Verse 36

तस्मात्‌ फलादू विनिष्क्रम्य यत्‌ तद्‌ राज्ञे निवेदितम्‌ । वेष्टयित्वा च वेगेन विनद्य च महास्वनम्‌ | अदशत्‌ पृथिवीपालं तक्षकः पन्नगेश्वर:

രാജാവിന് സമർപ്പിച്ചിരുന്ന ആ ഫലത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്ന് സർപ്പാധിപൻ തക്ഷകൻ വേഗത്തിൽ ഭൂമിപാലനെ ചുറ്റിപ്പിടിച്ചു. മഹാനാദം മുഴക്കി അവൻ രാജാവ് പരീക്ശിത്തിനെ കടിച്ചു.

Verse 43

इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि आस्तीकपर्वणि तक्षकदंशे त्रिचत्वारिंशो5 ध्याय: ।। ४३ ।। इस प्रकार श्रीमह्ा भारत आदिपव॑के अन्तर्गत आस्तीकपर्वमें तक्षक-दंशनविषयक तैतालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ

ഇങ്ങനെ ശ്രീമഹാഭാരതത്തിലെ ആദിപർവത്തിലെ ആസ്തീകപർവത്തിൽ തക്ഷകദംശനവിഷയകമായ നാല്പത്തിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.

Verse 213

मन्त्रैंगदिर्विषहरै रक्ष्यमाणं प्रयत्नत: । तेजस्वी काश्यप दिव्य ज्ञानसे सम्पन्न थे। उस समय उन्होंने जान लिया कि पाण्डववंशी राजा परीक्षितकी आयु अब समाप्त हो गयी है

തക്ഷകൻ പറഞ്ഞു—“രാജാവ് പരീക്ഷിതനെ മഹത്തായ പരിശ്രമത്തോടെ കാക്കുന്നു എന്നു ഞാൻ കേട്ടിരിക്കുന്നു—രക്ഷാമന്ത്രങ്ങളാലും വിഷം നീക്കുന്ന ഔഷധങ്ങളാലും.”

Verse 233

फलदर्भोदकं गृह राज्ञे नागोडथ तक्षक: । उग्रश्रवाजी कहते हैं--शौनकजी! तब तक्षकने विचार किया

ഉഗ്രശ്രവൻ പറഞ്ഞു—“ശൗനകമുനേ! അപ്പോൾ തക്ഷകൻ ചിന്തിച്ചു—മായയെ ആശ്രയിച്ച് രാജാവിനെ വഞ്ചിക്കണം; എന്നാൽ മാർഗം എന്ത്? തുടർന്ന് തക്ഷകനാഗൻ ഫലവും ദർഭയും (കുശ) ജലവും എടുത്ത്, ചില നാഗങ്ങളെ തപസ്വിരൂപം ധരിച്ച് രാജാവിന്റെ അടുക്കൽ പോകുവാൻ ആജ്ഞാപിച്ചു.”

Verse 246

फलपुष्पोदकं नाम प्रतिग्राहयितुं नृपम्‌ तक्षकने कहा--तुमलोग कार्यकी सफलताके लिये राजाके पास जाओ, किंतु तनिक भी व्यग्र न होना। तुम्हारे जानेका उद्देश्य है--महाराजको फल, फूल और जल भेंट करना

തക്ഷകൻ പറഞ്ഞു—“കാര്യസിദ്ധിക്കായി നിങ്ങൾ രാജാവിന്റെ അടുക്കൽ പോകുക; എന്നാൽ അല്പവും വ്യഗ്രരാകരുത്. നിങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം—മഹാരാജാവിന് ഫലവും പുഷ്പവും ജലവും സമർപ്പിക്കലാണ്.”