Shloka 25
धृतराष्ट्र–दुर्योधन संवादः
Vāraṇāvata-vivāsana-nīti: Dhṛtarāṣṭra and Duryodhana’s Policy Dialogue
इष्वस्त्रज्ञान् पर्यपृच्छदाचार्यान् वीर्यसम्मतान् | नाल््पधीर्ना महाभागस्तथा नानास्त्रकोविद:,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन! कृपाचार्यके द्वारा पूर्णतः शिक्षा मिल जानेपर पितामह भीष्मने अपने पौत्रोंमें विशिष्ट योग्यता लानेके लिये उन्हें और अधिक शिक्षा देनेकी इच्छासे ऐसे आचार्योकी खोज प्रारम्भ की, जो बाण-संचालनकी कलामें निपुण और अपने पराक्रमके लिये सम्मानित हों। उन्होंने सोचा--'जिसकी बुद्धि थोड़ी है, जो महान् भाग्यशाली नहीं है, जिसने नाना प्रकारकी अस्त्र-विद्यामें निपुणता नहीं प्राप्त की है तथा जो देवताओंके समान शक्तिशाली नहीं है, वह इन महाबली कौरवोंको अस्त्र-विद्याकी शिक्षा नहीं दे सकता।” नरश्रेष्ठ) यों विचारकर भरतश्रेष्ठ गंगानन्दन भीष्मने भरद्वाजवंशी, वेदवेत्ता तथा बुद्धिमान द्रोणको आचार्यके पदपर प्रतिष्ठित करके उनको शिष्यरूपमें पाण्डवों तथा कौरवोंको समर्पित कर दिया
iṣv-astrajñān paryapṛcchad ācāryān vīrya-sammatān | nālpa-dhīr nā mahābhāgas tathā nānāsra-kovidaḥ ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! കൃപാചാര്യനിൽ നിന്നു പൂർണ്ണവിദ്യ ലഭിച്ച ശേഷം, പിതാമഹൻ ഭീഷ്മൻ തന്റെ പൗത്രന്മാരിൽ വിശിഷ്ടമായ കഴിവ് വളരേണ്ടതിന്നായി കൂടുതൽ ഉന്നതമായ വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു; അതിനാൽ ധനുർവിദ്യയിലും അസ്ത്രശാസ്ത്രത്തിലും നിപുണരായും പരാക്രമംകൊണ്ട് ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നവരുമായ ആചാര്യരെ അന്വേഷിക്കാൻ തുടങ്ങി. അദ്ദേഹം ചിന്തിച്ചു—ബുദ്ധി അല്പമായവനും, മഹാഭാഗ്യം ഇല്ലാത്തവനും, നാനാവിധ അസ്ത്രവിദ്യകളിൽ പ്രാവീണ്യമില്ലാത്തവനും ഈ മഹാബല കൌരവരെ യഥാവിധി പരിശീലിപ്പിക്കാൻ കഴിയുകയില്ല।
वैशम्पायन उवाच