धृतराष्ट्र–दुर्योधन संवादः
Vāraṇāvata-vivāsana-nīti: Dhṛtarāṣṭra and Duryodhana’s Policy Dialogue
वैशम्पायन उवाच विशेषार्थी ततो भीष्म: पौत्राणां विनयेप्सया,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन! कृपाचार्यके द्वारा पूर्णतः शिक्षा मिल जानेपर पितामह भीष्मने अपने पौत्रोंमें विशिष्ट योग्यता लानेके लिये उन्हें और अधिक शिक्षा देनेकी इच्छासे ऐसे आचार्योकी खोज प्रारम्भ की, जो बाण-संचालनकी कलामें निपुण और अपने पराक्रमके लिये सम्मानित हों। उन्होंने सोचा--'जिसकी बुद्धि थोड़ी है, जो महान् भाग्यशाली नहीं है, जिसने नाना प्रकारकी अस्त्र-विद्यामें निपुणता नहीं प्राप्त की है तथा जो देवताओंके समान शक्तिशाली नहीं है, वह इन महाबली कौरवोंको अस्त्र-विद्याकी शिक्षा नहीं दे सकता।” नरश्रेष्ठ) यों विचारकर भरतश्रेष्ठ गंगानन्दन भीष्मने भरद्वाजवंशी, वेदवेत्ता तथा बुद्धिमान द्रोणको आचार्यके पदपर प्रतिष्ठित करके उनको शिष्यरूपमें पाण्डवों तथा कौरवोंको समर्पित कर दिया
vaiśampāyana uvāca | viśeṣārthī tato bhīṣmaḥ pautrāṇāṁ vinayepsayā |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—അതിനുശേഷം ഭീഷ്മൻ, തന്റെ പൗത്രന്മാരിൽ പ്രത്യേക മികവ് ഉണർത്താനും അവരുടെ വിനയശിക്ഷ പൂർണ്ണമാക്കാനും ആഗ്രഹിച്ചു, ആയുധവിദ്യയിൽ നിപുണനും പരാക്രമത്തിന് ആദരിക്കപ്പെടുന്നവനുമായ ഒരു ആചാര്യനെ തേടി കൂടുതൽ വിദ്യാഭ്യാസം ഏർപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചു; അത്തരമൊരു ഗുരുവിനേ കുരുകുമാരന്മാരെ യഥോചിതമായി രൂപപ്പെടുത്താൻ കഴിയൂ.
वैशम्पायन उवाच