Adhyaya 111
पाण्डोः तपः-प्रसङ्गः, ऋण-धर्मः, अपत्य-प्राप्ति-चिन्ता (Pāṇḍu’s Asceticism, the Doctrine of Debts, and Deliberations on Progeny)
Upa-parva: Sambhava Upa-Parva (Genealogies and Early Kuru Continuities)
Vaiśaṃpāyana describes Pāṇḍu’s disciplined ascetic life and his favorable standing among siddhas and cāraṇas. Pāṇḍu, accompanied by his queens, attempts an arduous northward ascent toward a heavenly passage and voices concern for their hardship. He then articulates a dharmic problem: an heirless person lacks access to auspicious post-mortem states because humans are born with four obligations (ṛṇa), and while obligations to gods, sages, and humans can be discharged through sacrifice, study/asceticism, and compassion, the ancestral obligation requires progeny and śrāddha. He laments that a curse has obstructed his capacity to beget children and enumerates recognized categories of sons used in exceptional circumstances for lineage continuity. Hearing ascetics predict that he will obtain worthy offspring, Pāṇḍu privately addresses Kuntī, arguing that progeny is the stabilizing foundation of dharma and proposing a sanctioned method (niyoga-like recourse) by analogy to earlier precedent, urging prompt action for succession.
Chapter Arc: शूरसेन के सत्यवचन और मित्र-धर्म से कथा आरम्भ होती है—संतानहीन कुन्तिभोज को वचन देकर वह अपनी ज्येष्ठ कन्या कुन्ती को उसे सौंप देता है, और इसी दान से आगे चलकर एक अद्भुत भाग्य-रेखा खिंचती है। → कुन्ती के जीवन में दुर्वासा का आगमन और उसकी सेवा से प्राप्त मन्त्र (देव-आवाहन की शक्ति) भीतर ही भीतर एक भय और आकर्षण जगाता है—देवों को बुलाने की क्षमता, पर लोक-लज्जा और अनजाने परिणामों का संकट। कौतूहल/अविवेक से वह सूर्यदेव का आवाहन करती है; देव प्रत्यक्ष होकर वरदान/संयोग की मांग के साथ उसे धर्म-संकट में डालते हैं। → सूर्य के तेज से कर्ण का जन्म होता है—जन्मजात कवच-कुण्डल सहित। आगे चलकर उसी कर्ण का महान त्याग-क्षण प्रतिध्वनित होता है: इन्द्र के याचक-वेष में आने पर कर्ण अपने शरीर से कवच उतारकर और कुण्डल काटकर दान दे देता है; इसी कर्म से वह ‘वैकर्त्तन’ कहलाता है। → कुन्ती नवजात कुमार को देखकर दीन-मन से एकान्त में सोचती है कि ऐसा क्या करे जिससे ‘सुकृत’ हो—लोक-लज्जा, मातृत्व और भविष्य-भय के बीच वह निर्णय की ओर बढ़ती है। कर्ण की पहचान/नाम-परिवर्तन (वसुषेण से वैकर्त्तन) उसके भाग्य को स्थायी रूप से चिह्नित करता है। → कुन्ती के सामने प्रश्न खड़ा रह जाता है—इस दिव्य-तेजस्वी पुत्र के साथ वह क्या करेगी, और यह गुप्त जन्म आगे चलकर किस-किस के जीवन को उलट देगा?
Shlokas
Verse 1
है 7 >> छा अि>-छऋाज दशाधिकशततमोब<् ध्याय: कुन्तीको दुर्वासासे मन्त्रकी प्राप्ति
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ രാജാവേ! യാദവരിൽ ശൂരൻ എന്നൊരു ശ്രേഷ്ഠൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവൻ വസുദേവന്റെ പിതാവായിരുന്നു. അവന് പൃഥാ എന്നൊരു പുത്രി ജനിച്ചു; ഭൂമിയിൽ സൗന്ദര്യത്തിൽ അവൾക്ക് സമം ആരുമില്ലായിരുന്നു।
Verse 2
पितृष्वस्रीयाय स तामनपत्याय भारत । अग्रयमग्रे प्रतिज्ञाय स्वस्यापत्यं स सत्यवाक्
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭാരതാ! സത്യവാകനായ ശൂരസേനൻ സന്താനമില്ലാത്ത തന്റെ പിതൃസ്വസ്രീയ പുത്രനോട് മുമ്പേ തന്നെ ‘എന്റെ ആദ്യസന്താനം നിനക്കു നൽകാം’ എന്നു പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തിരുന്നു. അതിനാൽ മുൻവാക്ക് പാലിക്കാനായി തന്റെ ആദ്യസന്താനത്തെയേ അവനു സമർപ്പിക്കുവാൻ അദ്ദേഹം നിശ്ചയിച്ചു—വാക്യസത്യത്തിലും ബന്ധുധർമ്മത്തിലും അധിഷ്ഠിതമായ കര്ത്തവ്യം അതായിരുന്നു.
Verse 3
अग्रजामथ तां कन््यां शूरो<नुग्रहकाड्क्षिणे | प्रददौ कुन्तिभोजाय सखा सख्ये महात्मने,उन्हें पहले कन्या ही उत्पन्न हुई। अतः कृपाकांक्षी महात्मा सखा राजा कुन्तिभोजको उनके मित्र शूरसेनने वह कन्या दे दी
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—അവന്റെ ആദ്യസന്താനം ഒരു കന്യയായിട്ടാണ് ജനിച്ചത്. അപ്പോൾ അനുഗ്രഹം കാണിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു, സഖ്യതാധർമ്മം പാലിച്ച് ശൂരസേനൻ തന്റെ മഹാത്മ സുഹൃത്തായ കുന്തിഭോജനു ആ കന്യയെ നൽകി.
Verse 4
सा नियुक्ता पितुर्गेहि देवता5तिथिपूजने । उग्र पर्यचरत् तत्र ब्राह्मणं संशितव्रतम्
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—പിതൃഗൃഹത്തിൽ പൃഥയ്ക്ക് ദേവപൂജയും അതിഥിസത്കാരവും ഏൽപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അപ്പോൾ അവിടെ കഠിനവ്രതധാരിയും ഉഗ്രസ്വഭാവിയുമായ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ വന്നപ്പോൾ, പൃഥ ധർമ്മാനുസൃതമായി ശാസനയോടെ അദ്ദേഹത്തെ പരിചരിച്ചു.
Verse 5
निगूढनिश्चयं धर्मे यं तं दुर्वाससं विदु: । तमुग्रं संशितात्मानं सर्वयत्नैरतोषयत्
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ധർമ്മവിഷയത്തിലെ തന്റെ നിശ്ചയം മറച്ചുവെക്കുന്നവനെ ജനങ്ങൾ ദുർവാസാ എന്നു അറിയുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ഉഗ്രനും കഠിനനിയമശീലനും ആയിരുന്നുവെങ്കിലും, പൃഥ എല്ലാ വിധ ശ്രമങ്ങളാലും അദ്ദേഹത്തെ പൂർണ്ണമായി തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.
Verse 6
तस्यै स प्रददौ मन्त्रमापद्धर्मान्ववेक्षया । अभिचाराभिसंयुक्तमब्रवीच्चैव तां मुनि:
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ആപദ്ധർമ്മം പരിഗണിച്ച് ആ മുനി പൃഥയ്ക്ക് ഒരു മന്ത്രം നൽകി; അത് വശീകരണപ്രയോഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരുന്നു. അതിന്റെ പ്രയോഗവിധിയും പറഞ്ഞു; പിന്നെ മുനി അവളോട് കൂടുതൽ സംസാരിച്ചു.
Verse 7
य॑ य॑ देवं त्वमेतेन मन्त्रेणावाहयिष्यसि । तस्य तस्य प्रसादेन पुत्रस्तव भविष्यति,'शुभे! तुम इस मन्त्रद्वारा जिस-जिस देवताका आवाहन करोगी, उसी-उसीके अनुग्रहसे तुम्हें पुत्र प्राप्त होगा"
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ശുഭേ! ഈ മന്ത്രംകൊണ്ട് നീ ഏത് ഏത് ദേവനെ ആവാഹനം ചെയ്യുമോ, ആ ആ ദേവന്റെ പ്രസാദത്താൽ നിനക്ക് പുത്രൻ ജനിക്കും.
Verse 8
तथोक्ता सा तु विप्रेण कुन्ती कौतूहलान्विता । कन्या सती देवमर्कमाजुहाव यशस्विनी
വിപ്രൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ കൗതുകം നിറഞ്ഞ കുന്തി—അവൾ അന്നും കന്യകയായിരുന്നെങ്കിലും—മന്ത്രത്തിന്റെ ശക്തി പരീക്ഷിക്കുവാൻ യശസ്വിനിയായ രാജകുമാരി സൂര്യദേവൻ അർക്കനെ ആവാഹനം ചെയ്തു.
Verse 9
सा ददर्श तमायान्तं भास्करं लोकभावनम् । विस्मिता चानवद्याज्ञी दृष्टवा तन््महद्भुतम्
ആവാഹനം ചെയ്ത ഉടനെ അവൾ ലോകങ്ങളുടെ ഉത്ഭവവും പരിപാലനവും ചെയ്യുന്ന ഭാസ്കരൻ അടുത്തുവരുന്നതു കണ്ടു. ആ മഹാദ്ഭുതം കണ്ടപ്പോൾ നിർദോഷാംഗിയായ വിവേകിനിയായ കുന്തി വിസ്മയിച്ചു.
Verse 10
तां समासाद्य देवस्तु विवस्वानिदमब्रवीत् | अयमस्म्यसितापाड़ि ब्रूहि किं करवाणि ते
അപ്പോൾ ദേവൻ വിവസ്വാൻ അവളുടെ അടുത്തെത്തി പറഞ്ഞു—“ഹേ ശ്യാമനേത്രിയായ പാണ്ഡീ! ഞാൻ എത്തിയിരിക്കുന്നു. പറയുക—നിനക്കു പ്രിയമായ ഏത് കാര്യം ഞാൻ നിർവഹിക്കട്ടെ?”
Verse 11
(आहूतोपस्थितं भद्रे ऋषिमन्त्रेण चोदितम् । विद्धि मां पुत्रलाभाय देवमर्क शुचिस्मिते ।।
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—“ഹേ ഭദ്രേ! ഋഷിയുടെ മന്ത്രം പ്രേരിപ്പിച്ചതിനാൽ, നീ വിളിച്ച ഉടനെ നിനക്ക് പുത്രലാഭം നൽകുവാൻ ഞാൻ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു. ഹേ ശുചിസ്മിതേ! എന്നെ സൂര്യദേവൻ അർക്കനെന്നു അറിയുക.” കുന്തി പറഞ്ഞു—“ഹേ ശത്രുഹന്താവായ പ്രഭോ! ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ എനിക്ക് വരമായി ദേവതകളെ ആവാഹനം ചെയ്യുന്ന മന്ത്രവും അതിന്റെ വിദ്യയും നൽകി. അതിന്റെ ശക്തി പരീക്ഷിക്കുവാനാണ്, ഹേ വിഭോ, ഞാൻ നിങ്ങളെ ആവാഹനം ചെയ്തത്.”
Verse 12
एतस्मिन्नपराधे त्वां शिरसाहं प्रसादये । योषितो हि सदा रक्ष्या: स्वापराद्धापि नित्यश:
ഈ അപരാധത്തിനായി ഞാൻ ശിരസ്സു നമിച്ച് നിങ്ങളുടെ പ്രസാദവും ക്ഷമയും അപേക്ഷിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ എപ്പോഴും സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടവരാണ്; അവർ തന്നെ തെറ്റു ചെയ്താലും മഹാന്മാർ നിരന്തരം അവരുടെ സുരക്ഷ നിലനിർത്തണം.
Verse 13
सूर्य उवाच वेदाहं सर्वमेवैतद् यद् दुर्वासा वरं ददौ । संत्यज्य भयमेवेह क्रियतां संगमो मम
സൂര്യൻ പറഞ്ഞു—ശുഭേ! ദുർവാസാവ് നിനക്കു വരം നൽകിയതെല്ലാം ഞാൻ അറിയുന്നു. അതിനാൽ ഭയം ഉപേക്ഷിച്ച് ഇവിടെ തന്നേ എന്നോടു സംഗമത്തിന് സമ്മതിക്ക.
Verse 14
अमोघं दर्शन महामाहूतश्वास्मि ते शुभे । वथाद्वाने5पि ते भीरु दोष: स्वान्नात्र संशय:
ശുഭേ! എന്റെ ദർശനം ഒരിക്കലും നിഷ്ഫലമല്ല; നീ എന്നെ ആഹ്വാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഭീരുവേ! ഈ ആഹ്വാനം വ്യർത്ഥമായാലും, നിനക്കു ഗുരുതരമായ ദോഷം വരും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
Verse 15
वैशम्पायन उवाच एवमुक्ता बहुविध॑ सान्त्वपूर्व विवस्व॒ता । सा तु नैच्छद् वरारोहा कन्याहमिति भारत
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഓ ഭാരതാ! വിവസ്വാൻ (സൂര്യൻ) ആദ്യം സാന്ത്വനവും അനുനയവും ചേർത്ത് പലവിധമായി പല വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു; എങ്കിലും “ഞാൻ ഇനിയും കന്യകയാണ്” എന്നു കരുതി ആ ഉന്നതകുലജന്യയായ യുവതി സംഗമത്തിന് സമ്മതിച്ചില്ല.
Verse 16
बन्धुपक्ष भयाद् भीता लज्जया च यशस्विनी । तामर्कः पुनरेवेदमब्रवीद् भरतर्षभ
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—യശസ്വിനിയായ ആ യുവതി ബന്ധുക്കളിൽ അപകീർത്തി പരക്കും എന്ന ഭയത്താലും, സ്ത്രീസഹജമായ ലജ്ജയാലും വിഷമിച്ചു നിന്നു. ഓ ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ! അപ്പോൾ അർക്കൻ (സൂര്യൻ) അവളോടു വീണ്ടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
Verse 17
(पुत्रस्ते निर्मित: सुभ्रु शूणु यादृक्छुभानने ।।
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— സുന്ദരഭ്രൂവളേ, ശുഭമുഖിയായ രാജകുമാരിയേ! കേൾക്കുക—നിനക്കായി എങ്ങനെയൊരു പുത്രൻ രൂപപ്പെടുമെന്നു. ശുചിസ്മിതേ! അവൻ ആദിത്യന്റെ ദിവ്യകുണ്ഡലങ്ങളും എന്റെ കവചവും ധരിച്ചു ജനിക്കും; ആ കവചം ശസ്ത്രാസ്ത്രങ്ങളാൽ ഭേദിക്കപ്പെടുകയില്ല. ബ്രാഹ്മണർക്കായി അവനിൽ ‘അദേയം’ എന്നു പറയാനുള്ളത് ഒന്നുമുണ്ടാകില്ല—ദാനത്തിൽ അവൻ ഒരിക്കലും മടിക്കുകയില്ല. എന്റെ പ്രേരണ ഉണ്ടായാലും അവൻ മനസ്സിൽ അയോഗ്യമായ പ്രവൃത്തിയെയോ ചിന്തയെയോ ഇടം കൊടുക്കുകയില്ല. ബ്രാഹ്മണർ യാചിച്ചാൽ അവൻ എല്ലാത്തരം ദാനങ്ങളും നിശ്ചയമായി നൽകും; അതോടൊപ്പം അവൻ മഹാ സ്വാഭിമാനിയും ഗൗരവശാലിയും ആയിരിക്കും.
Verse 18
प्रकाशकर्ता तपन: सम्बभूव तया सह । तत्र वीर: समभवत् सर्वशस्त्रभृतां वर: । आमुक्तकवच: श्रीमान् देवगर्भ: श्रियान्वित:
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— പ്രകാശവും താപവും പകരുന്ന തപനൻ (സൂര്യൻ) അവളോടു സംയോഗം ചെയ്തു. ആ സംയോഗത്തിൽ നിന്നു തൽക്ഷണം ഒരു വീരപുത്രൻ ജനിച്ചു—സകല ശസ്ത്രധാരികളിലും ശ്രേഷ്ഠൻ. അവൻ ജന്മം മുതലേ കവചധാരിയായി, ശ്രീസമ്പന്നനും തേജസ്വിയും—ദേവഗർഭജന്യ ശിശുവെന്നപോലെ ദീപ്തനായി।
Verse 19
सहजं कवचं बिश्रत् कुण्डलो द्योतितानन: । अजायत सुत: कर्ण: सर्वलोकेषु विश्रुत:
ജന്മം മുതലേ സ്വാഭാവിക കവചം ധരിച്ചു, ജന്മജാത കുണ്ഡലങ്ങളാൽ മുഖം ദീപ്തമായ—അങ്ങനെയൊരു പുത്രൻ ജനിച്ചു: കർണൻ; അവൻ സർവ്വലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധനായി.
Verse 20
प्रादाच्च तस्यै कन्यात्वं पुन: स परमद्युति: । दत्त्वा च तपतां श्रेष्ठो दिवमाचक्रमे तत:
പരമദ്യുതിയുള്ള സൂര്യൻ അവൾക്ക് വീണ്ടും കന്യാത്വം നൽകി. ആ വരം നൽകി, തപിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സൂര്യൻ പിന്നെ സ്വർഗ്ഗലോകത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
Verse 21
उस नवजात कुमारको देखकर वृष्णिवंशकी कन्या कुलीके हृदयमें बड़ा दुःख हुआ। उसने एकाग्रचितसे विचार किया कि अब क्या करनेसे अच्छा परिणाम निकलेगा
ആ നവജാത കുമാരനെ കണ്ടപ്പോൾ വൃഷ്ണിവംശത്തിലെ കന്യയായ കുലീകയുടെ ഹൃദയം മഹാദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി. അവൾ മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി ചിന്തിച്ചു—ഇപ്പോൾ ഏതു മാർഗം സ്വീകരിച്ചാൽ ശ്രേയസ്കരമായ ഫലം ലഭിക്കും?
Verse 22
गूहमानापचारं सा बन्धुपक्षभयात् तदा । उत्ससर्ज कुमारं तं जले कुन्ती महाबलम्,उस समय कुट॒म्बीजनोंके भयसे अपने उस अनुचित कृत्यको छिपाती हुई कुन्तीने महाबली कुमार कर्णको जलमें छोड़ दिया
അന്ന് ബന്ധുക്കളുടെ ഭയത്താൽ തന്റെ ആ അപചാരം മറച്ചുവെച്ച് കുന്തി ആ മഹാബലനായ ശിശുവിനെ ജലത്തിൽ ഉപേക്ഷിച്ചു.
Verse 23
तमुत्सृष्टं जले गर्भ राधाभर्ता महायशा: । पुत्रत्वे कल्पयामास सभार्य: सूतनन्दन:
ജലത്തിൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ആ നവജാത ശിശുവിനെ രാധയുടെ ഭർത്താവായ മഹായശസ്സുള്ള സൂതനന്ദനൻ അധിരഥൻ എടുത്തെടുത്തു. അവനും ഭാര്യയും ചേർന്ന് ആ ബാലനെ സ്വന്തം പുത്രനായി സ്വീകരിച്ചു.
Verse 24
नामधेयं च चक्राते तस्य बालस्य तायुभौ | वसुना सह जातो<यं वसुषेणो भवत्विति,उन दम्पतिने उस बालकका नामकरण इस प्रकार किया; यह वसु (कवच-कुण्डलादि धन)-के साथ उत्पन्न हुआ है, इसलिये वसुषेण नामसे प्रसिद्ध हो
പിന്നീട് ആ ദമ്പതികൾ ആ ബാലന്റെ നാമകരണം ചെയ്തു: ‘ഇവൻ വസു (കവചം, കുണ്ഡലം മുതലായ ധനം) സഹിതം ജനിച്ചവൻ; അതിനാൽ വസുഷേണൻ എന്നു പ്രസിദ്ധനാകട്ടെ’ എന്നു പറഞ്ഞു.
Verse 25
स वर्थमानो बलवान् सर्वास्त्रिपूद्यतो 5भवत् | आ पृष्ठतापादादित्यमुपातिष्ठत वीर्यवान्
ആ ബലവാനായ ബാലൻ വളരുന്തോറും എല്ലാ തരത്തിലുള്ള അസ്ത്രവിദ്യകളിലും നിപുണനായി. പരാക്രമിയായ കർണൻ പ്രഭാതം മുതൽ സൂര്യൻ പടിഞ്ഞാറോട്ടു ചരിയുന്നതുവരെ സൂര്യോപാസന തുടരുകയായിരുന്നു.
Verse 26
तस्मिन् काले तु जपतस्तस्य वीरस्य धीमत: । नादेयं ब्राह्मणेष्वासीत् किंचिद् वसु महीतले
അന്ന് മന്ത്രജപത്തിൽ ലീനനായിരുന്ന ആ ധീമാനായ വീരൻ കർണന്, ഭൂമിയിൽ ബ്രാഹ്മണർ ചോദിച്ചാൽ നൽകാതെ വയ്ക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
Verse 27
(ततः काले तु कम्मिंश्चिचत् स्वप्रान्ते कर्णमब्रवीत् । आदित्यो ब्राह्मणो भूत्वा शूणु वीर वचो मम ।।
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഒരു സമയത്ത് സ്വപ്നത്തിൽ സൂര്യദേവൻ ബ്രാഹ്മണരൂപം ധരിച്ചു കർണനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു—“വീരാ, എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുക. ഈ രാത്രി കഴിഞ്ഞാൽ പ്രഭാതത്തിൽ വാസവൻ (ഇന്ദ്രൻ) ബ്രാഹ്മണവേഷത്തിൽ നിന്റെ അടുക്കൽ വരും. അവനു ഭിക്ഷ നൽകരുത്. നിന്റെ ജന്മസിദ്ധമായ കവചവും കുണ്ഡലങ്ങളും അപഹരിക്കുവാൻ അവൻ നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ സത്യമായി നിന്നെ മുന്നറിയിപ്പിക്കുന്നു—എന്റെ വചനം ഓർക്കുക.” ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് സ്വപ്നത്തിലെ ബ്രാഹ്മണരൂപിയായ സൂര്യൻ അവിടെയെ തന്നെ അന്തർധാനം ചെയ്തു. കർണൻ ഉണർന്ന് സ്വപ്നത്തിന്റെ അർത്ഥം ചിന്തിച്ചു. തുടർന്ന് ഇന്ദ്രൻ ബ്രാഹ്മണനായി ഭിക്ഷാർത്ഥിയായി വന്ന് കർണനോട് കവചവും കുണ്ഡലങ്ങളും യാചിച്ചു.
Verse 28
स्वशरीरात् समुत्कृत्य कवचं स्वं निसर्गजम् । कर्णस्तु कुण्डले छित्त्वा प्रायच्छत् कृताञ्जलि:
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—കർണൻ കൃതാഞ്ജലിയോടെ, തന്റെ ശരീരത്തിൽ ജന്മസിദ്ധമായി ഉണ്ടായിരുന്ന കവചം പിളർത്തി എടുത്തു; ഇരുകുണ്ഡലങ്ങളും മുറിച്ച് ദാനമായി നൽകി.
Verse 29
प्रतिग्रह तु देवेशस्तुष्टस्तेनास्य कर्मणा । (अहो साहसमित्येवं मनसा वासवो हसन् । देवदानवयक्षाणां गन्धर्वोरगरक्षसाम् ।।
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—അവന്റെ ആ കർമ്മത്തിൽ സന്തുഷ്ടനായ ദേവേശൻ വാസവൻ (ഇന്ദ്രൻ) മനസ്സിൽ പുഞ്ചിരിച്ച്—“അഹോ, എത്ര ധൈര്യം! ദേവന്മാർ, ദാനവർ, യക്ഷർ, ഗന്ധർവർ, നാഗങ്ങൾ, രാക്ഷസർ—ഇവരിൽ ഇത്തരമൊരു പ്രവൃത്തി ചെയ്യാൻ മറ്റാരുണ്ട്?” എന്നു വിചാരിച്ചു. പിന്നെ ഉച്ചത്തിൽ പറഞ്ഞു—“വീരാ! നിന്റെ ഈ കർമ്മത്തിൽ ഞാൻ പ്രസന്നനാണ്; നിനക്കിഷ്ടമുള്ള വരം ചോദിക്ക.” കർണൻ പറഞ്ഞു—“ഭഗവൻ! ശത്രുനാശിനിയായ, നിങ്ങളുടെ അമോഘശക്തി (വേൽ) എനിക്ക് വേണം.” അപ്പോൾ ദേവരാജൻ അവനു ആ ശക്തി നൽകി.
Verse 30
देवासुरमनुष्याणां गन्धर्वोरगरक्षसाम् । यमेकं जेतुमिच्छेथा: सोडनया न भविष्यति
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—“വീരശ്രേഷ്ഠാ! ദേവർ, അസുരർ, മനുഷ്യർ, ഗന്ധർവർ, നാഗങ്ങൾ, രാക്ഷസർ—ഇവരിൽ നീ ഒരാളെ ജയിക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചാൽ, ആ ഒരാൾ ഈ ശക്തിയുടെ പ്രഹാരത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുകയില്ല.”
Verse 31
प्राड़ नाम तस्य कथितं वसुषेण इति क्षितौ । कर्णो वैकर्तनश्वैव कर्मणा तेन सो5भवत्
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—മുമ്പ് ഈ ഭൂമിയിൽ അവന്റെ പേര് വസുഷേണൻ എന്നായിരുന്നു. പിന്നീട് തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു കവചം മുറിച്ചു നീക്കിയ ആ കർമ്മം മൂലം അവൻ കർണൻ എന്നും വൈകർത്തനൻ എന്നും പ്രസിദ്ധനായി.
Verse 109
इस प्रकार श्रीमह्याभारत आदिपर्वके अन्तर्गत सम्भवपर्वनें धृतराष्ट्रविवाहविषयक एक सौ नवाँ अध्याय पूरा हुआ
ഇങ്ങനെ ശ്രീമഹാഭാരതത്തിലെ ആദിപർവത്തിനകത്തെ സംഭവപർവത്തിൽ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ വിവാഹവിഷയകമായ നൂറ്റൊമ്പതാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।
Verse 110
इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि सम्भवपर्वणि कर्णसम्भवे दशाधिकशततमो< ध्याय:,इस प्रकार श्रीमह्यझा भारत आदिपव॑ीके अन्तर्गत सम्भवपर्वमें कर्णकी उत्पत्तिसे सम्बन्ध रखनेवाला एक सौ दसवाँ अध्याय पूरा हुआ
ഇങ്ങനെ ശ്രീമഹാഭാരതത്തിലെ ആദിപർവത്തിനകത്തെ സംഭവപർവത്തിൽ കർണസംഭവം (കർണന്റെ ജന്മവൃത്താന്തം) വിഷയകമായ നൂറ്റുപത്താം അധ്യായം സമാപ്തമായി।
Verse 231
दृष्टवा कुमारं जात॑ सा वार्ष्णेयी दीनमानसा । एकाग्रं चिन्तयामास कि कृत्वा सुकृतं भवेत्
ജനിച്ച കുഞ്ഞിനെ കണ്ട ആ വാർഷ്ണേയീ സ്ത്രീ ദീനമനസ്സോടെ ഏകാഗ്രചിത്തമായി ചിന്തിച്ചു—‘എന്തു ചെയ്താൽ സുകൃതമാകും?’
Frequently Asked Questions
Pāṇḍu faces a conflict between personal limitation (a curse obstructing procreation) and public-ritual duty (securing progeny to discharge the ancestral debt and preserve dynastic continuity), prompting consideration of exceptional, norm-governed solutions.
Dharma is operationalized through obligations: ritual, learning, compassion, and lineage duties are interdependent. The chapter frames progeny not merely as desire but as a structured responsibility tied to social order and ancestral rites.
No explicit phalaśruti is stated here; instead, the meta-logic is juridical-ethical: failure to recognize and discharge obligations (especially pitṛ-ṛṇa) is presented as leading to the absence of favorable post-mortem standing, motivating the narrative’s policy discussion.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.