Shloka 303
Pāṇḍu’s Marriages, Conquests, and Triumphal Return (पाण्डोर्विवाह-विजय-प्रत्यागमनम्)
सत्यवत्यथ वीक्ष्यैनमुवाचेदमनन्तरम् । विधि और मन्त्रोच्चारणपूर्वक की हुई उस पूजासे व्यासजी बहुत प्रसन्न हुए। जब वे आसनपर बैठ गये
satyavaty atha vīkṣyainam uvācedam anantaram | vidhimantroccāraṇapūrvakakṛtayā pūjayā vyāsajī bahu prasannaḥ | yadā sa āsane niṣaṇṇaḥs tadā mātā satyavatī tasya kuśalakṣemaṃ papraccha, taṃ ca dṛṣṭvā evam uvāca —
അനന്തരം സത്യവതി അദ്ദേഹത്തെ നോക്കി ഉടൻതന്നെ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. വിധിപൂർവവും മന്ത്രോച്ചാരണസഹിതവും ചെയ്ത ആ പൂജയിൽ മഹർഷി വ്യാസൻ അത്യന്തം പ്രസന്നനായി. അദ്ദേഹം ആസനത്തിൽ ഇരുന്നപ്പോൾ, മാതാവ് സത്യവതി അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുശലക്ഷേമം ചോദിച്ചു; അദ്ദേഹത്തെ നോക്കി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു—
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights dharmic conduct through proper hospitality and ritual reverence: worship performed according to vidhi and mantra pleases the revered guest, and ethical speech begins with concern for another’s kuśala-kṣema (welfare and safety).
After Vyāsa is honored with a riteful, mantra-accompanied pūjā and takes his seat, Satyavatī—his mother—asks about his well-being and then begins to speak to him, setting up the ensuing request or counsel.