Shloka 18

Devanagari script

क्वचित् क्वचिद् गन्धकदम्बकैर् मृगैर् विलूनदर्भाङ्कुरपुष्पसंचयम् प्रफुल्लनानाविधचारुपङ्कजैः सरस्तडागैरुपशोभितं क्वचित्

Transliteration

kvacit kvacid gandhakadambakair mṛgair vilūnadarbhāṅkurapuṣpasaṃcayam praphullanānāvidhacārupaṅkajaiḥ sarastaḍāgairupaśobhitaṃ kvacit

Translation

എവിടെയൊക്കെയോ കസ്തൂരിമാൻ കൂട്ടങ്ങൾ സഞ്ചരിച്ചിരുന്നു; ചിലിടങ്ങളിൽ പുതുതായി പറിച്ച ദർഭാങ്കുരങ്ങളും ശേഖരിച്ച പുഷ്പക്കൂമ്പാരങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മറ്റിടങ്ങളിൽ പലവിധ മനോഹരമായി പൂർണ്ണമായി വിരിഞ്ഞ താമരകളാൽ നിറഞ്ഞ തടാകങ്ങളും കുളങ്ങളും ആ പ്രദേശത്തെ അലങ്കരിച്ചു—ഇങ്ങനെ വൈവിധ്യമായി ആ പുണ്യക്ഷേത്രം ശോഭിച്ചു।

Word by Word

• kvacit kvacid: here and there

• gandhaka-dambakaiḥ: with musk (fragrance) in abundance / by musk-bearing (deer)

• mṛgaiḥ: by deer

• vilūna: plucked, gathered

• darbha-aṅkura: young shoots of darbha grass (ritual kuśa)

• puṣpa-saṃcayam: collection/heaps of flowers

• praphulla: fully blossomed

• nānā-vidha: of many varieties

• cāru: charming, beautiful

• paṅkajaiḥ: by lotuses

• saras: lakes

• taḍāgaiḥ: ponds/tanks

• upaśobhitaṃ: made splendid, adorned

Speaker

Suta Goswami (narrating to the sages of Naimisharanya)

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the importance of this verse in the context of Linga worship?

It highlights the ritual ecosystem of Linga-pūjā—darbha grass and flowers gathered for worship, and a tirtha-like environment that supports purity (śauca) and devotion to Pati (Śiva).

How does this verse describe the nature of Shiva (Shiva-tattva)?

By portraying a sanctified landscape naturally oriented to worship, it implies Shiva-tattva as Pati—the presence that consecrates space, drawing pashus (souls) toward upliftment through sacred order and beauty.

What ritualistic or Yogic practice is highlighted here?

Preparation for pūjā through collecting darbha and flowers (upacāra-sādhana), and the yogic emphasis on a pure, sattvic setting conducive to Pāśupata-oriented contemplation.