Book 5: The Devi Mahatmyam - The Slaying of Mahishasura, Shumbha, and Nishumbha
MahishasuraBattleVictory

Book 5: The Devi Mahatmyam - The Slaying of Mahishasura, Shumbha, and Nishumbha

पञ्चमः स्कन्धः - महिषासुरशुम्भनिशुम्भवधम्

The Slaying of Mahishasura

ദേവീഭാഗവതത്തിലെ അഞ്ചാം സ്കന്ധം 'ദേവീ മാഹാത്മ്യം' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. മഹിഷാസുരൻ, ശുംഭൻ, നിശുംഭൻ എന്നിവരുടെ വധമാണ് ഇതിലെ പ്രധാന പ്രതിപാദ്യം. യോഗമായയുടെ അചിന്ത്യമായ ശക്തിയെ വിവരിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഈ സ്കന്ധം ആരംഭിക്കുന്നത്. മഹിഷാസുരന്റെ പീഡനങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷനേടാൻ ദേവന്മാരുടെ തേജസ്സിൽ നിന്ന് മഹാലക്ഷ്മി-ദുർഗ്ഗ ആവിർഭവിച്ചു. ദേവി മഹിഷാസുരന്റെ സൈന്യത്തെയും സേനാപതികളെയും ഒടുവിൽ മഹിഷാസുരനെയും വധിച്ചു. തുടർന്ന് ശുംഭ-നിശുംഭന്മാരുടെ കഥ വിവരിക്കുന്നു. ദേവന്മാരുടെ പ്രാർത്ഥനയാൽ കൗശികീ ദേവി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ധൂമ്രലോചനൻ, ചണ്ഡ-മുണ്ഡന്മാർ, രക്തബീജൻ തുടങ്ങിയ അസുരന്മാരെ ദേവി നിഗ്രഹിച്ചു. ചാമുണ്ഡയുടെയും സപ്തമാതൃക്കളുടെയും സഹായത്തോടെ ശുംഭ-നിശുംഭന്മാരെ വധിച്ചു ധർമ്മം പുനഃസ്ഥാപിച്ചു. അഹങ്കാരത്തിന്മേൽ ദൈവിക ശക്തിയുടെ വിജയമാണ് ഈ സ്കന്ധം വ്യക്തമാക്കുന്നത്।

Adhyayas in Skandha 5 - The Slaying of Mahishasura

Adhyaya 1

Yogamayaprabhavavarnanam

വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായ ശ്രീകൃഷ്ണൻ എന്തിനാണ് ശിവനെയും പാർവ്വതിയെയും ആരാധിക്കാൻ കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തതെന്ന് ഋഷിമാരും ജനമേജയനും ഈ അധ്യായത്തിൽ ചോദിക്കുന്നു. മനുഷ്യരൂപം സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ പരമാത്മാവും മാനുഷിക വികാരങ്ങൾക്ക് അധീനനാകുമെന്ന് വ്യാസൻ വിശദീകരിക്കുന്നു. യോഗമായയുടെ പരമാധികാരത്തെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം വിവരിക്കുന്നു.

55 verses

Adhyaya 2

Mahishasurotpatti (The Birth of Mahishasura)

മഹിഷാസുരന്റെ ഉല്പത്തിയെക്കുറിച്ചാണ് ഈ അധ്യായത്തിൽ വിവരിക്കുന്നത്. രംഭന്റെയും കരഭന്റെയും തപസ്സ്, ഇന്ദ്രൻ കരഭനെ വധിക്കുന്നത്, അഗ്നിയുടെ വരത്താൽ രംഭന് മഹിഷിയിൽ ജനിക്കുന്ന പുത്രൻ, രംഭന്റെ മരണശേഷം ചിതയിൽ നിന്ന് മഹിഷാസുരനും രക്തബീജനും ജനിക്കുന്നത് എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

51 verses

Adhyaya 3

Daityasainyodyoga: The Preparations of the Daitya Army

ഈ അധ്യായത്തിൽ വ്യാസൻ മഹിഷാസുരന്റെ ഉദയത്തെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നു. വരത്തിന്റെ അഹങ്കാരത്തിൽ ഭൂമി കീഴടക്കിയ അവൻ ഇന്ദ്രന് ദൂതനെ അയക്കുന്നു. ഇന്ദ്രൻ അത് നിരസിച്ചപ്പോൾ മഹിഷാസുരൻ ദേവന്മാരെ നിന്ദിക്കുകയും യുദ്ധത്തിന് ഒരുങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു.

54 verses

Adhyaya 4

Bhayaturendradidevaih Suraguruna Saha Paramarshavarnanam

മഹിഷാസുരന്റെ ദൂതൻ പോയതിനുശേഷം, ഇന്ദ്രൻ ദേവസഭ വിളിച്ചുകൂട്ടി. യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്തു. ബൃഹസ്പതി പുരുഷകാരത്തെയും വിധിയെയും കുറിച്ച് ഉപദേശിക്കുകയും ആത്മജ്ഞാനം പകരുകയും ചെയ്തു, ഇത് ഇന്ദ്രന് ആത്മവിശ്വാസം നൽകി.

51 verses

Adhyaya 5

Daityasainyaparajaya: Defeat of the Daitya Army

മഹിഷാസുരനെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ഇന്ദ്രൻ ബൃഹസ്പതിയുമായി ആലോചിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവ്, ശിവൻ, വിഷ്ണു എന്നിവരുടെ സഹായത്തോടെ ദേവസേന സജ്ജമാകുന്നു. ദേവന്മാരും മഹിഷാസുരന്റെ സൈന്യവും തമ്മിൽ കഠിനമായ യുദ്ധം നടക്കുന്നു. ചിക്ഷുരൻ ഇന്ദ്രനാൽ പരാജയപ്പെടുന്നു. ബിഡാലൻ ഇന്ദ്രനോടും ജയന്തനോടും പൊരുതി ബോധരഹിതനാകുന്നു. താമ്രൻ യമനോടും വരുണനോടും പൊരുതി ഒടുവിൽ വീഴുന്നു, ഇത് അസുരപ്പടയിൽ ഭീതിയുണ്ടാക്കുന്നു.

58 verses

Adhyaya 6

The Description of the Battle Between Mahishasura and the Devas

മഹിഷാസുരനും ദേവന്മാരും തമ്മിലുള്ള ഭീകരമായ യുദ്ധത്തിന്റെ വിവരണം. മഹിഷാസുരൻ തന്റെ മായയാൽ അനേകം രൂപങ്ങൾ ധരിച്ച് ദേവന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നു. വിഷ്ണു സുദർശന ചക്രത്താൽ മായയെ നശിപ്പിക്കുന്നു. ശിവനും അന്ധകാസുരനും തമ്മിൽ അമ്പത് ദിവസം യുദ്ധം നടക്കുന്നു. മഹിഷാസുരന്റെ പ്രഹരമേറ്റ് വിഷ്ണു ബോധരഹിതനാകുന്നു. ഒടുവിൽ വിഷ്ണു പാഞ്ചജന്യം മുഴക്കി അസുരന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും ദേവന്മാർക്ക് പ്രത്യാശ നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.

56 verses

Adhyaya 7

The Defeated Gods Take Refuge in Shankara

ഈ അധ്യായത്തിൽ മഹിഷാസുരനും ദേവന്മാരും തമ്മിലുള്ള കഠിനമായ യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നു. മഹിഷാസുരൻ സ്വർഗ്ഗം കീഴടക്കുന്നു. ദേവന്മാർ ബ്രഹ്മാവിനെ അഭയം പ്രാപിക്കുകയും, പിന്നീട് ശിവന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം വിഷ്ണുവിനെ കാണാൻ പോകുകയും ചെയ്യുന്നു.

60 verses

Adhyaya 8

Devyāḥ Svarūpodbhavavarṇanam: The Manifestation of the Devi's Form

മഹിഷാസുരനാൽ പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ട ദേവന്മാർ വിഷ്ണുവിനെ സമീപിക്കുന്നു. വിഷ്ണുവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും തേജസ്സിൽ നിന്ന് പതിനെട്ട് കൈകളുള്ള മഹാലക്ഷ്മി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ഏത് ദേവന്റെ തേജസ്സിൽ നിന്നാണ് ദേവിയുടെ ഓരോ അവയവവും ഉണ്ടായതെന്ന് വ്യാസൻ വിവരിക്കുന്നു. വിഷ്ണു ദേവന്മാരോട് അവരുടെ ആയുധങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും ദേവിക്ക് നൽകാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു.

77 verses

Adhyaya 9

The Arming of the Devi and the Proposal of Mahishasura's Minister

ഈ അധ്യായത്തിൽ, ദേവിയുടെ ആവിർഭാവത്തിൽ സന്തോഷഭരിതരായ ദേവന്മാർ തങ്ങളുടെ ദിവ്യ ആയുധങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും ദേവിക്ക് നൽകുന്നു. വിഷ്ണു ചക്രവും, ശിവൻ തൃശൂലവും, ഹിമവാൻ സിംഹത്തെയും നൽകി. പതിനെട്ട് കൈകളുള്ള ദേവിയെ ദേവന്മാർ സ്തുതിക്കുന്നു. ദേവിയുടെ അട്ടഹാസത്തിൽ പ്രപഞ്ചം വിറച്ചു. മഹിഷാസുരൻ തന്റെ ദൂതന്മാരെ അയക്കുകയും പിന്നീട് തന്റെ മന്ത്രിയെ ദേവിയുടെ അടുക്കൽ വിവാഹാഭ്യർത്ഥനയുമായി അയക്കുകയും ചെയ്തു.

69 verses

Adhyaya 10

Mahishasura's Marriage Proposal to Devi through his Minister

ഈ അധ്യായത്തിൽ, മഹിഷാസുരന്റെ മന്ത്രി കൊണ്ടുവന്ന വിവാഹാഭ്യർത്ഥന ദേവി ശക്തമായി നിരസിക്കുന്നു. താൻ ദേവമാതാവായ മഹാലക്ഷ്മിയാണെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്ന അവൾ, അസുരരാജാവിനെ വധിച്ച് പ്രപഞ്ചക്രമം വീണ്ടെടുക്കുകയാണ് തന്റെ ലക്ഷ്യമെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. മന്ത്രി അവളെ ഒരു സാധാരണ സ്ത്രീയായി കരുതി മഹിഷാസുരന്റെ ശക്തിയെ പുകഴ്ത്തുന്നു. ദേവി അവരുടെ അജ്ഞതയെ പരിഹസിക്കുകയും യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറാകാനോ പാതാളത്തിലേക്ക് പോകാനോ വെല്ലുവിളിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

67 verses

Adhyaya 11

Tamra's Persuasive Words to the Devi

ദേവിയുടെ വെല്ലുവിളിയിൽ പരിഭ്രാന്തനായ മഹിഷാസുരൻ മന്ത്രിമാരുമായി ആലോചിക്കുന്നു. വിരൂപാക്ഷൻ അവളെ വെറുമൊരു സ്ത്രീയായി കണ്ട് ബന്ധിക്കാൻ മുതിരുന്നു. ദുർദ്ധരൻ അവളുടെ യുദ്ധഭീഷണികളെ കാമശാസ്ത്രപരമായി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു. എന്നാൽ ബുദ്ധിമാനായ താമ്രൻ അവളെ പതിനെട്ടു കൈകളുള്ള ദിവ്യശക്തിയായി (മായ) തിരിച്ചറിയുകയും ദുർനിമിത്തങ്ങൾ കാണുകയും ചെയ്യുന്നു. മഹിഷാസുരൻ താമ്രനെ സമാധാന ചർച്ചയ്ക്കായി അയക്കുന്നു. താമ്രൻ ദേവിയുടെ സൗന്ദര്യത്തെ പുകഴ്ത്തുകയും മഹിഷാസുരനെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

68 verses

Adhyaya 12

Devi's Rejection and the Counsel of Mahishasura's Ministers

ഈ അധ്യായത്തിൽ താമ്രൻ കൊണ്ടുവന്ന മഹിഷാസുരന്റെ വിവാഹാഭ്യർത്ഥന ദേവി നിരാകരിക്കുന്നു. അവനെ ഒരു മൃഗമായി പരിഹസിക്കുന്ന ദേവി, നിർഗുണ ബ്രഹ്മമാണ് തന്റെ നാഥനെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. ദേവിയുടെ ഗർജ്ജനത്തിൽ അസുരന്മാർ ഭയപ്പെടുന്നു. താമ്രൻ മടങ്ങിയെത്തി മഹിഷാസുരനോട് കാര്യങ്ങൾ പറയുന്നു. തുടർന്ന് ബിഡാലൻ, ദുർമുഖൻ, ബാഷ്കലൻ, ദുർധരൻ എന്നീ മന്ത്രിമാർ രാഷ്ട്രീയത്തെയും വിധിയെയും കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യുന്നു. ഒടുവിൽ ദുർധരൻ ദേവിയെ ഒരു മായയായി കണ്ട് അവളെ പിടികൂടുമെന്ന് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുന്നു.

66 verses

Adhyaya 13

The Slaying of Mahishasura's Generals Bashkala and Durmukha

ഈ അധ്യായത്തിൽ മഹിഷാസുരന്റെ സേനാപതികളായ ബാഷ്കലനും ദുർമുഖനും ചണ്ഡികാദേവിയെ സമീപിച്ച് മഹിഷാസുരനെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ദേവി അവരെ പരിഹസിക്കുകയും യുദ്ധത്തിന് വെല്ലുവിളിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബാഷ്കലൻ ആക്രമിക്കുമ്പോൾ ദേവി തൃശൂലം കൊണ്ട് അവനെ വധിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ദുർമുഖനുമായി നടന്ന കഠിനമായ യുദ്ധത്തിൽ ദേവി തന്റെ വാളുകൊണ്ട് അവന്റെ തലയറുക്കുന്നു. ദേവന്മാരും ഋഷികളും ദേവിയെ സ്തുതിക്കുകയും പുഷ്പവൃഷ്ടി നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

51 verses

Adhyaya 14

The Slaying of Tamra and Chikshura

ദുർമുഖന്റെയും ബാഷ്കലന്റെയും മരണത്തിൽ ക്രുദ്ധനായ മഹിഷാസുരൻ തന്റെ സേനാപതികളുമായി ആലോചിക്കുന്നു. ചിക്ഷുരനും താമ്രനും ദേവിയോട് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ പുറപ്പെടുന്നു. ചിക്ഷുരൻ ദേവിയോട് വിവാഹാഭ്യർത്ഥന നടത്തുകയും യുദ്ധത്തെ നിന്ദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ദേവി അവന്റെ അജ്ഞതയെ പരിഹസിക്കുകയും മഹിഷാസുരനെ നശിപ്പിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ ദേവി താമ്രന്റെ ശിരസ്സറുക്കുകയും ചിക്ഷുരനെ അഞ്ച് അമ്പുകളാൽ വധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ദേവന്മാർ പുഷ്പവൃഷ്ടി നടത്തുന്നു.

57 verses

Adhyaya 15

The Slaying of Asiloma and Bidalakhya

ഈ അധ്യായത്തിൽ മഹിഷാസുരൻ അസിലോമൻ, ബിഡാലാഖ്യൻ എന്നീ രാക്ഷസന്മാരെ ദേവിയോട് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ അയക്കുന്നു. അസിലോമൻ ദേവിയെ ഭൗതിക സുഖങ്ങളിലേക്ക് പ്രലോഭിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ധർമ്മ സംരക്ഷണമാണ് തന്റെ ലക്ഷ്യമെന്ന് ദേവി വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഒടുവിൽ ദേവി ബിഡാലാഖ്യനെ അമ്പുകളാലും അസിലോമനെ വാളാലും വധിക്കുന്നു.

58 verses

Adhyaya 16

Mahishadvara Deviprabodhanam: Mahishasura's Proposal to the Devi

ഈ അധ്യായത്തിൽ മഹിഷാസുരൻ തന്റെ പോത്ത് രൂപം വെടിഞ്ഞ് സുന്ദരനായ ഒരു മനുഷ്യ യോദ്ധാവായി മാറി ദേവിയെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ലൗകിക സുഖങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്ന അവനെ ദേവി പരിഹസിക്കുകയും പ്രകൃതി-പുരുഷ തത്വം വിശദീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. യുദ്ധം ചെയ്യാനോ പാതാളത്തിലേക്ക് പോകാനോ അവൾ ആവശ്യപ്പെടുന്നു, എന്നാൽ സ്ത്രീഹത്യ പാപമാണെന്ന് പറഞ്ഞ് മഹിഷാസുരൻ യുദ്ധത്തിന് മടിക്കുന്നു.

66 verses

Adhyaya 19

Devi Santvanam: The Gods Praise the Devi

മഹിഷാസുര വധത്തിന് ശേഷം ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരും ജഗദംബികയെ സ്തുതിച്ചു. ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ശിവനും അവളുടെ ശക്തിയെ ആശ്രയിച്ചാണ് നിലകൊള്ളുന്നതെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. കലിയുഗത്തിൽ മനുഷ്യർ അവളെ ആരാധിക്കാത്തതിൽ അവർ ദുഃഖിച്ചു. ദേവി അവർക്ക് സംരക്ഷണം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുകയും അപ്രത്യക്ഷയാവുകയും ചെയ്തു.

44 verses

Adhyaya 20

Mahishavadhanantaram Prithivisukhavarnanam: Description of the Happiness on Earth after the Slaying of Mahishasura

ജനമേജയ മഹാരാജാവ് ദേവിയുടെ ദിവ്യ ലീലകളെ സ്തുതിക്കുന്നു. മഹിഷാസുര വധത്തിന് ശേഷം ദേവി തന്റെ പരമ ധാമമായ മണിദ്വീപിലേക്ക് മടങ്ങി. ഭൂമിയിൽ സൂര്യവംശജനായ ശത്രുഘ്നന്റെ ഭരണത്തിൽ ധർമ്മം പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. പ്രകൃതിയുടെ സമൃദ്ധിയെക്കുറിച്ചും ബ്രാഹ്മണരുടെ സാത്വിക, രാജസ, താമസ ഗുണങ്ങളെക്കുറിച്ചും വ്യാസൻ ഈ അധ്യായത്തിൽ വിവരിക്കുന്നു.

51 verses

Adhyaya 21

Shumbhanishumbhadvara Svargavijayavarnanam: The Conquest of Heaven by Shumbha and Nishumbha

ഈ അധ്യായത്തിൽ ശുംഭനിശുംഭന്മാരുടെ ഉദയത്തെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നു. പുഷ്കരത്തിൽ കഠിനതപസ്സ് ചെയ്ത് ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ദേവന്മാരാലോ മനുഷ്യരാലോ മൃഗങ്ങളാലോ തങ്ങൾ വധിക്കപ്പെടില്ല എന്ന വരം അവർ നേടി. സ്ത്രീകളെ അബലകളായി കരുതി അവരിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം തേടിയില്ല. ചണ്ഡൻ, മുണ്ഡൻ, രക്തബീജൻ എന്നിവരുടെ സഹായത്തോടെ അവർ സ്വർഗ്ഗം കീഴടക്കി ദേവന്മാരെ പുറത്താക്കി. കാലത്തിന്റെ അജയ്യമായ ശക്തിയെക്കുറിച്ച് വ്യാസൻ ഇവിടെ പ്രതിപാദിക്കുന്നു.

62 verses

Adhyaya 22

Devakritadevyaradhanavarnanam

ദേവി ഭാഗവതം അഞ്ചാം സ്കന്ധത്തിലെ 22-ാം അധ്യായത്തിൽ, ശുംഭാസുരനാൽ പരാജയപ്പെട്ട ദേവന്മാർ ബൃഹസ്പതിയുടെ ഉപദേശം തേടുന്നു. വിധി എന്നും പുരുഷാർത്ഥം എന്നും ഉള്ള കാര്യങ്ങൾ വിശദീകരിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ദേവിയെ ആരാധിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ദേവന്മാർ ഹിമാലയത്തിൽ പോയി മായാ ബീജ മന്ത്രത്താൽ ദേവിയെ സ്തുതിക്കുന്നു. ദേവി അംബിക പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് ശുംഭ-നിശുംഭന്മാരെ വധിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പുനൽകുന്നു.

58 verses

Adhyaya 23

Devya Sugrivadutaya Swavratakathanam

ഈ അധ്യായത്തിൽ ദേവി അംബികയായും കാളികയായും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ചണ്ഡനും മുണ്ഡനും അവളെ കണ്ട് ശുംഭനെ അറിയിക്കുന്നു. ശുംഭൻ സുഗ്രീവൻ എന്ന ദൂതനെ അയക്കുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ തന്നെ തോൽപ്പിക്കുന്നവനെ മാത്രമേ വിവാഹം കഴിക്കൂ എന്ന് ദേവി തന്റെ പ്രതിജ്ഞ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

66 verses

Adhyaya 24

Devi Mahatmya: The Sending of Dhumralochana

ദൂതനായ സുഗ്രീവൻ ദേവിയെ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് പിന്തിരിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ശുംഭന്റെ അപാരമായ ശക്തിയെക്കുറിച്ച് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ തന്നെ തോൽപ്പിക്കുന്നവനെ മാത്രമേ വിവാഹം കഴിക്കൂ എന്ന തന്റെ ബാല്യകാല പ്രതിജ്ഞ ദേവി വീണ്ടും ഉറപ്പിച്ചു പറയുന്നു. സുഗ്രീവൻ മടങ്ങിപ്പോയി ശുംഭനോട് ഈ കാര്യം അറിയിക്കുന്നു. ശുംഭൻ തന്റെ സഹോദരൻ നിശുംഭനുമായി ആലോചിച്ച് ധൂമ്രലോചനനെ അറുപതിനായിരം സൈനികരുമായി ദേവിയെ ജീവനോടെ പിടികൂടാൻ അയക്കുന്നു. ധൂമ്രലോചനൻ ദേവിയുടെ 'യുദ്ധം' എന്ന പ്രതിജ്ഞയെ 'രതി-സംഗ്രമം' എന്ന് കൗശലപൂർവ്വം വ്യാഖ്യാനിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.

62 verses

Adhyaya 25

Devyasaha Yuddhaya Chandamundapreshanam (Sending Chanda and Munda to Fight the Devi)

ഈ അധ്യായത്തിൽ കാളി ദേവി ധൂമ്രലോചനന്റെ അഹങ്കാരത്തെ പരിഹസിക്കുന്നു. ശുംഭൻ ദേവിയെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് ഒരു സിംഹം കുറുക്കനുമായി ചേരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ അസംബന്ധമാണെന്ന് അവൾ പറയുന്നു. ദേവി തന്റെ 'ഹുങ്കാര'ത്താൽ ധൂമ്രലോചനനെ ഭസ്മമാക്കുന്നു. തുടർന്ന് ശുംഭൻ ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരെ യുദ്ധത്തിനയക്കുന്നു.

61 verses

Adhyaya 26

Chanda Munda Vadha and the Naming of Chamunda

ചണ്ഡനും മുണ്ഡനും ദേവിയെ സമീപിച്ച് ശുംഭനെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ദേവി അവരെ പരിഹസിക്കുകയും യുദ്ധത്തിന് വെല്ലുവിളിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ദേവിയുടെ നെറ്റിയിൽ നിന്ന് കാളി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അസുരസേനയെ നശിപ്പിക്കുന്നു. ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരെ വധിച്ചതിനാൽ അംബിക കാളിക്ക് 'ചാമുണ്ഡ' എന്ന പേര് നൽകുന്നു.

66 verses

Adhyaya 27

Raktabija's March and the Dialogue with the Devi

ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരുടെ മരണശേഷം രക്ഷപ്പെട്ട അസുരന്മാർ ശുംഭന്റെ അടുത്തെത്തി കാളികയുടെ ഭയാനക രൂപത്തെക്കുറിച്ച് വിവരിച്ചു. യുദ്ധം ഉപേക്ഷിച്ച് പാതാളത്തിൽ അഭയം തേടാൻ അവർ അവനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ശുംഭൻ വിധിയും പ്രയത്നവും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചയ്ക്ക് ശേഷം രക്തബീജനെ അയച്ചു. യുദ്ധക്കളത്തിൽ രക്തബീജൻ ദേവിയോട് അഹങ്കാരത്തോടെ സംസാരിക്കുകയും ശൃംഗാര രസത്തെ പുകഴ്ത്തുകയും ശുംഭനെയോ നിശുംഭനെയോ വിവാഹം കഴിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. ദേവിയും കാളികയും അവന്റെ വിഡ്ഢിത്തം കണ്ട് ചിരിച്ചു.

64 verses

Adhyaya 28

The Battle with Raktabija and the Emergence of the Matrikas

ഈ അധ്യായത്തിൽ ദേവി അസുര ദൂതനെ പരിഹസിക്കുകയും യുദ്ധത്തിൽ തന്നെ തോൽപ്പിക്കുന്നവനെ മാത്രമേ വിവാഹം കഴിക്കൂ എന്ന തന്റെ പ്രതിജ്ഞ ആവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. രക്തബീജൻ ആക്രമിക്കുന്നുവെങ്കിലും അംബികയുടെ അമ്പുകളാൽ ബോധരഹിതനാകുന്നു. ശുംഭൻ ഒരു വലിയ സൈന്യത്തെ അയക്കുന്നു. യുദ്ധസമയത്ത് ബ്രാഹ്മണി, വൈഷ്ണവി തുടങ്ങിയ മാതൃകകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ശിവൻ വരികയും ചണ്ഡികയിൽ നിന്ന് ഒരു ഉഗ്രദേവി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് ശിവനെ ദൂതനായി അയക്കുകയും ചെയ്യുന്നു (ശിവദൂതി). അസുരന്മാർ യുദ്ധം തുടരുകയും മാതൃകകൾ അവരെ വധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, തുടർന്ന് രക്തബീജൻ വീണ്ടും യുദ്ധക്കളത്തിലേക്ക് വരുന്നു.

64 verses

Adhyaya 29

The Slaying of Raktabija and Nishumbha's March for Battle

ഈ അധ്യായത്തിൽ വ്യാസൻ ദേവിയും രക്തബീജനും തമ്മിലുള്ള കഠിനമായ യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നു. രക്തബീജന്റെ രക്തത്തുള്ളികളിൽ നിന്ന് പുതിയ അസുരന്മാർ ജനിച്ചു. അംബികയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം കാളി രക്തം കുടിക്കുകയും അവനെ വധിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് നിശുംഭൻ യുദ്ധത്തിന് പുറപ്പെടുന്നു.

61 verses

Adhyaya 30

The Slaying of Nishumbha and the Demons' Advice to Shumbha

ഈ അധ്യായത്തിൽ നിശുംഭൻ ചണ്ഡികാ ദേവിയെ ആക്രമിക്കുന്നു. ദേവി അവന്റെ വ്യർത്ഥമായ ശ്രമങ്ങൾ കണ്ട് ചിരിക്കുകയും മായയുടെ ശക്തിയെക്കുറിച്ച് പറയുകയും ചെയ്യുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ ദേവി നിശുംഭനെ വധിക്കുന്നു. അവശേഷിക്കുന്ന അസുരന്മാർ ശുംഭനോട് കാലത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം വിവരിക്കുകയും പാതാളത്തിലേക്ക് പോകാൻ ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

65 verses

Adhyaya 31

Skandha 5, Adhyaya 31: Shumbha Vadha

സ്കന്ധം 5, അധ്യായം 31-ൽ ശുംഭ വധത്തെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നു. നിശുംഭന്റെയും സൈന്യാധിപന്മാരുടെയും മരണത്തിൽ ദുഃഖിതനായ ശുംഭൻ വിധിയെ അംഗീകരിച്ച് യുദ്ധത്തിന് പുറപ്പെടുന്നു. അംബികാ ദേവിയുടെ സൗന്ദര്യത്തിൽ മോഹിതനായ അവൻ കാമവശനാകുന്നു. ദേവിയുടെ കല്പനപ്രകാരം കാളികാ ദേവി ശുംഭനുമായി യുദ്ധം ചെയ്യുകയും അവനെ വധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം വ്യാസൻ ഫലശ്രുതി വിവരിക്കുന്നു.

64 verses

Adhyaya 32

The Meeting of King Suratha and Merchant Samadhi

ജനമേജയ മഹാരാജാവ് ചണ്ഡികാദേവിയുടെ മഹിമയെക്കുറിച്ചും ആരാധനയുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചും ചോദിക്കുന്നു. വ്യാസൻ സ്വാരോചിഷ മന്വന്തരത്തിലെ സുരഥ രാജാവിന്റെ ചരിത്രം വിവരിക്കുന്നു. ശത്രുക്കളാൽ പരാജയപ്പെട്ട് മന്ത്രിമാരാൽ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ട സുരഥൻ സുമേധസ് മഹർഷിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ അഭയം പ്രാപിക്കുന്നു. അവിടെ അദ്ദേഹം സമാധി എന്ന വ്യാപാരിയെ കണ്ടുമുട്ടുന്നു. ഇരുവരും തങ്ങളുടെ മോഹത്തിൽ നിന്ന് മുക്തി നേടാൻ മഹർഷിയെ സമീപിക്കുന്നു.

58 verses

Adhyaya 33

Skandha 5, Adhyaya 33: The Power of Mahamaya and the Dispute Between Brahma and Vishnu

ലോകം മായയാണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടും തനിക്ക് എന്തുകൊണ്ടാണ് രാജ്യത്തോടും കുടുംബത്തോടും ഇത്രയധികം ആസക്തി എന്ന് സുരഥ രാജാവ് സുമേധ മഹർഷിയോട് ചോദിക്കുന്നു. ഇത് ദേവന്മാരെപ്പോലും മോഹിപ്പിക്കുന്ന മഹാമായയുടെ ശക്തിയാണെന്ന് സുമേധ വിശദീകരിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും തമ്മിലുള്ള തർക്കവും അനന്തലിംഗത്തിന്റെ ആവിർഭാവവും അദ്ദേഹം വിവരിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവിന്റെ കള്ളവും കേതകിപ്പൂവിന്റെ ശാപവും വഴി ശക്തിയുടെ പരമാധികാരം അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

65 verses

Adhyaya 34

Devi Bhagavatam Skandha 5 Adhyaya 34: The Method of Worshipping the Goddess and Navaratri Vrata

ഈ അധ്യായത്തിൽ സുരഥ രാജാവ് മേധസ് മഹർഷിയോട് ദേവീ പൂജാവിധികളെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുന്നു. നിത്യപൂജ, യന്ത്രം വരയ്ക്കൽ, നവാക്ഷര മന്ത്രജപം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് മഹർഷി വിവരിക്കുന്നു. ആശ്വിന, ചൈത്ര മാസങ്ങളിലെ നവരാത്രി വ്രതം, കലശസ്ഥാപനം, ഹോമം, കന്യാപൂജ എന്നിവയുടെ പ്രാധാന്യം അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഈ ഭക്തിയിലൂടെ രോഗശാന്തി, നഷ്ടപ്പെട്ട രാജ്യം തിരിച്ചുപിടിക്കൽ, മോക്ഷം എന്നിവ ലഭിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം ഉപദേശിക്കുന്നു.

45 verses

Adhyaya 35

The Penance of King Suratha and Vaishya Samadhi and the Boons Granted by the Goddess

ദേവീമാഹാത്മ്യം കേട്ടശേഷം സുരഥരാജാവും വൈശ്യനായ സമാധിയും സുമേധസ് മഹർഷിയോട് നന്ദി പറഞ്ഞു. നവാക്ഷരി മന്ത്രദീക്ഷ സ്വീകരിച്ച് അവർ മൂന്നു വർഷം കഠിനതപസ്സ് ചെയ്തു. ഒടുവിൽ സ്വന്തം രക്തവും മാംസവും ഹോമിച്ച് ദേവിയെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തി. രാജാവിന് തന്റെ രാജ്യവും മനുപദവിയും ലഭിച്ചു, വൈശ്യൻ മോക്ഷം പ്രാപിച്ചു.

48 verses

Frequently Asked Questions

Skandha 5 primarily deals with the manifestation of Goddess Durga from the combined energies of the Devas and her epic battles against powerful demons like Mahishasura, Shumbha, Nishumbha, and Raktabija, closely paralleling the events of the Devi Mahatmyam.

Raktabija had a boon where every drop of his blood that fell to the ground would spawn a clone. To defeat him, Goddess Kali (Chamunda) expanded her mouth to drink every drop of his blood before it touched the earth, allowing Goddess Durga to strike the fatal blow without new demons arising.

During the battle against Shumbha and Nishumbha's forces, the Goddess manifests fierce forms like Kaushiki and Kali (who earns the name Chamunda for slaying Chanda and Munda). Additionally, the Saptamatrikas (Brahmani, Maheshwari, Vaishnavi, etc.) emerge from the Devas to assist in the war.

Read Devi Bhagavatam in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App