Shloka 83
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
समस्तलोकमाता च सदानन्दविवर्धिनी / ब्रह्मविष्णुगिरीशेशसदाशिवनिदानभूः
Transliteration
samastalokamātā ca sadānandavivardhinī / brahmaviṣṇugirīśeśasadāśivanidānabhūḥ
Translation
അവൾ സമസ്ത ലോകങ്ങളുടെ മാതാവും സദാ ആനന്ദം വർധിപ്പിക്കുന്നവളുമാണ്; ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, ഗിരീശ-ഈശൻ, സദാശിവൻ—ഇവരുടെ എല്ലാം കാരണഭൂതയായി അവൾ തന്നെയാണ്।
Word by Word
samasta-loka-mātāmother of all worlds
samasta-loka-mātā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsamasta (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक) + mātṛ (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; षष्ठी-तत्पुरुषः—समस्तानां लोकानां माता
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; samuccaya (conjunction/समुच्चय)
sadā-ānanda-vivardhinīever increasing bliss
sadā-ānanda-vivardhinī:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootsadā (अव्यय) + ānanda (प्रातिपदिक) + vi-√vṛdh (धातु)→vivardhinī (कृदन्त/स्त्री)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; उपपद-तत्पुरुषः—सदा आनन्दं विवर्धयति इति
brahma-viṣṇu-girīśa-īśa-sadāśiva-nidāna-bhūḥthe ground/source-cause of Brahmā, Viṣṇu, Girīśa, Īśa and Sadāśiva
brahma-viṣṇu-girīśa-īśa-sadāśiva-nidāna-bhūḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक) + viṣṇu (प्रातिपदिक) + girīśa (प्रातिपदिक) + īśa (प्रातिपदिक) + sadāśiva (प्रातिपदिक) + nidāna (प्रातिपदिक) + bhū (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; षष्ठी-तत्पुरुषः—ब्रह्मविष्णुगिरीशेशसदाशिवानां निदानं (कारणम्) भूः (भूमिः/आधारः) या सा