Shloka 82
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
स्फुरच्चन्द्रकलोत्तंसमदलोलविलोचना / सर्वशृङ्गारवेषाढ्या सर्वाभरणभूषिता
Transliteration
sphuraccandrakalottaṃsamadalolavilocanā / sarvaśṛṅgāraveṣāḍhyā sarvābharaṇabhūṣitā
Translation
മസ്തകത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന ചന്ദ്രകല ശിരോഭൂഷണമായി ധരിച്ചു, അവളുടെ നേത്രങ്ങൾ മധുരമദത്തിൽ ചഞ്ചലമാണ്; അവൾ സർവ്വശൃംഗാരവേഷസമ്പന്നയും സർവ്വാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതയുമാണ്।
Word by Word
sphurat-candra-kalā-uttaṃsa-mada-lola-vilocanāwhose moon-crescent ornament gleams and whose eyes are playfully unsteady with delight
sphurat-candra-kalā-uttaṃsa-mada-lola-vilocanā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Root√sphur (धातु)→sphurat (कृदन्त) + candra (प्रातिपदिक) + kalā (प्रातिपदिक) + uttaṃsa (प्रातिपदिक) + mada (प्रातिपदिक) + lola (प्रातिपदिक) + vilocana (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; बहुव्रीहिः—यस्याः चन्द्रकलोत्तंसः स्फुरन्, विलॊचने मदेन लॊले
sarva-śṛṅgāra-veṣa-āḍhyārich in every adornment and attire of beauty
sarva-śṛṅgāra-veṣa-āḍhyā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + śṛṅgāra (प्रातिपदिक) + veṣa (प्रातिपदिक) + āḍhya (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; बहुव्रीहिः—सर्वैः शृङ्गारवेषैः आढ्या (समृद्धा)
sarva-ābharaṇa-bhūṣitāadorned with all ornaments
sarva-ābharaṇa-bhūṣitā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + ābharaṇa (प्रातिपदिक) + √bhūṣ (धातु)→bhūṣita (कृदन्त)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; बहुव्रीहिः—सर्वैः आभरणैः भूषिता