Shloka 69
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
अमृष्टपद्मरागाभा चन्दनाब्जनखच्छटा / यावकश्रीर्निर्व्यपेक्षा पादलौहित्यवाहिनी
Transliteration
amṛṣṭapadmarāgābhā candanābjanakhacchaṭā / yāvakaśrīrnirvyapekṣā pādalauhityavāhinī
Translation
മിനുക്കാത്ത പദ്മരാഗംപോലെ കാന്തി, ചന്ദനലേപിത നഖങ്ങളുടെ ഛായ; യാവകശോഭയെ ആശ്രയിക്കാതെ, പാദങ്ങളുടെ ചുവപ്പിനെ തന്നെ വഹിക്കുന്നവൾ॥
Word by Word
अमृष्ट-पद्मराग-आभाhaving the glow of an unpolished ruby
अमृष्ट-पद्मराग-आभा:
विशेषण (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअमृष्ट (प्रातिपदिक/कृदन्त) + पद्मराग (प्रातिपदिक) + आभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष—अमृष्टस्य पद्मरागस्य आभा इव (unpolished ruby-like lustre)
चन्दन-अब्ज-नख-छटाhaving the radiance of sandal/lotus-like nails
चन्दन-अब्ज-नख-छटा:
विशेषण (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootचन्दन (प्रातिपदिक) + अब्ज (प्रातिपदिक) + नख (प्रातिपदिक) + छटा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष—चन्दनाब्जस्य नखानां छटा इव/चन्दनाब्जनखानां छटा (radiance of sandal/lotus-like nails)
यावक-श्रीःthe beauty of lac-dye (red adornment)
यावक-श्रीः:
कर्ता (कर्तृ/Subject)
TypeNoun
Rootयावक (प्रातिपदिक) + श्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष—यावकस्य श्रीः (beauty of lac-dye)
निर्व्यपेक्षाindependent; needing nothing else
निर्व्यपेक्षा:
विशेषण (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्-व्यपेक्ष (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निः + व्यपेक्षा (without dependence/without need)
पाद-लौहित्य-वाहिनीbearing redness in the feet
पाद-लौहित्य-वाहिनी:
विशेषण (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootपाद (प्रातिपदिक) + लौहित्य (प्रातिपदिक) + वाहिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष—पादलौहित्यं वहति इति (bearing redness in the feet)