Shloka 51
Ṣoḍaśāvaraṇa-cakre Rudrāṇāṃ Nāma-sthāna-nirdeśa
Rudras in the Sixteen-Enclosure Chakra
Devanagari script
सेवितस्तु महारुद्रो ललिताज्ञाप्रवर्तकः / वर्तते जगतामृद्ध्यै मुक्ताशालेशकोणके
Transliteration
sevitastu mahārudro lalitājñāpravartakaḥ / vartate jagatāmṛddhyai muktāśāleśakoṇake
Translation
ലലിതയുടെ ആജ്ഞ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്ന മഹാരുദ്രൻ സേവിക്കപ്പെടുന്നു; അദ്ദേഹം മുക്താശാലയുടെ ഈശാന കോണിൽ ലോകസമൃദ്ധിക്കായി വിരാജിക്കുന്നു.
Word by Word
sevitaḥserved, attended
sevitaḥ:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeAdjective
Rootsev (धातु) → sevita (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
tuindeed; but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (but/indeed)
mahā-rudraḥMahārudra
mahā-rudraḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + rudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समास
lalitā-ājñā-pravartakaḥthe executor of Lalitā’s command
lalitā-ājñā-pravartakaḥ:
Karta (कर्ता/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootlalitā (प्रातिपदिक) + ājñā (प्रातिपदिक) + pravartaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (Lalitāyāḥ ājñāyāḥ pravartakaḥ = one who sets in motion Lalitā’s command)
vartatehe remains/acts
vartate:
Kriyā (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootvṛt (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
jagatāmof the worlds
jagatām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
ṛddhyaifor prosperity
ṛddhyai:
Sampradāna (सम्प्रदान/for)
TypeNoun
Rootṛddhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; प्रयोजन (purpose)
muktā-śāla-īśa-koṇakein the corner of the Muktā-named hall
muktā-śāla-īśa-koṇake:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootmuktā (प्रातिपदिक) + śālā (प्रातिपदिक) + īśa (प्रातिपदिक) + koṇaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (स्थलवाचक), सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (in the corner of the lord’s hall named Muktā)