Shloka 46
Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”
Devanagari script
भूमिकाश्चापि तावन्त्यो यथोर्ध्वं ह्राससंयुताः / गोपुराग्रस्य निस्तारो योजनं हि समाश्रितः
Transliteration
bhūmikāścāpi tāvantyo yathordhvaṃ hrāsasaṃyutāḥ / gopurāgrasya nistāro yojanaṃ hi samāśritaḥ
Translation
അതേത്രയും ഭൂപടലങ്ങൾ (നിലകൾ) കൂടി ഉണ്ട്; മുകളിലേക്ക് ഉയരുന്തോറും അവ ഹ്രാസത്തോടെ കൂടിയവയാകുന്നു. ഗോപുരശിഖരത്തിന്റെ വ്യാപ്തി ഒരു യോജന എന്നു സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
Word by Word
भूमिकाःtiers/stories (levels)
भूमिकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभूमिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थक-निपात (also/even)
तावन्त्यःas many (as that)
तावन्त्यः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतावत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; परिमाणवाचक—“so many/as many”
यथाas/according to
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; यथार्थक-सम्बन्धबोधक (correlative: as/according to)
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण); दिशावाचक—“upwards”
ह्रास-संयुताःhaving tapering/decrease
ह्रास-संयुताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootह्रास (प्रातिपदिक) + संयुत (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुषः—“endowed with diminution (tapering)”
गोपुर-अग्रस्यof the gopura’s top
गोपुर-अग्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootगोपुर (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th), एकवचन; तत्पुरुषः—“of the top/front of the gopura”
निस्तारःspan/clearance/extent
निस्तारः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिस्तार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
योजनम्one yojana
योजनम्:
Pramana (प्रमाण/परिमाण)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; परिमाणवाचक
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक-निपात (indeed/for)
समाश्रितःis set/amounts to
समाश्रितः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + श्रि (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; “is fixed/amounts to” (predicative)