Shloka 25
भण्डपुत्रशोकः (Bhaṇḍa’s Lament for His Sons) — Lalitopākhyāna Episode
Devanagari script
इति तस्य वचः श्रुत्वा विशुक्रो रोषरूषितः / मायातिरोहितवपुर्जगाम ललिताबलम्
Transliteration
iti tasya vacaḥ śrutvā viśukro roṣarūṣitaḥ / māyātirohitavapurjagāma lalitābalam
Translation
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് വിശുക്രൻ ക്രോധത്തിൽ ജ്വലിച്ചു; മായയാൽ ദേഹം അദൃശ്യമാക്കി ലലിതയുടെ സൈന്യത്തിലേക്ക് പോയി.
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formनिपात (quotative)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Gen/6th), एकवचन
वचःspeech/words
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Acc/2nd), एकवचन (वचः = वचसम्)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund)
विशुक्रःViśukra
विशुक्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविशुक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nom/1st), एकवचन
रोष-रूषितःangered, enraged
रोष-रूषितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरोष (प्रातिपदिक) + रूषित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषण
माया-अतिरोहित-वपुः(he) whose body was made invisible by magic
माया-अतिरोहित-वपुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक) + अतिरोहित (कृदन्त) + वपुस् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; वपुस् नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nom/1st), एकवचन; कर्तृपदस्य विशेषण-रूपेण
जगामwent
जगाम:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ललिता-बलम्to Lalitā’s army
ललिता-बलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Acc/2nd), एकवचन; गमनस्य कर्म/गन्तव्य