Shloka 104
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
तस्मिन्पलायिते दुष्टे विषङ्गे भण्डसोदरे / सा विभाता च रजनी प्रसन्नाश्चाभवन्दिशः
Transliteration
tasminpalāyite duṣṭe viṣaṅge bhaṇḍasodare / sā vibhātā ca rajanī prasannāścābhavandiśaḥ
Translation
ആ ദുഷ്ടൻ വിഷംഗൻ—ഭണ്ഡാസുരന്റെ ഉദരസമൻ—പലായനം ചെയ്തപ്പോൾ, രാത്രി വിടർന്ന് പ്രഭാതമായി; ദിക്കുകളും പ്രസന്നമായി.
Word by Word
तस्मिन्when he/that (one)
तस्मिन्:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; locative ‘in/when that (one)’
पलायितेhaving fled
पलायिते:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपलायि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; ‘having fled’ used adjectivally in locative absolute sense
दुष्टे(that) wicked (one)
दुष्टे:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; qualifying the same referent
विषङ्गेViṣaṅga
विषङ्गे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविषङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; proper name/epithet in locative
भण्डसोदरेBhaṇḍa-sodara (Bhaṇḍa’s brother)
भण्डसोदरे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभण्डस + उदर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: भण्डसस्य उदरे (in Bhaṇḍa’s belly/within Bhaṇḍa) as epithet
साshe/that (night)
सा:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; demonstrative pronoun
विभाताended (dawned)
विभाता:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootवि-भा (धातु) → विभात (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘having dawned/ended’ (of night)
चand
च:
सम्बन्ध (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
रजनीthe night
रजनी:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरजनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
प्रसन्नाःclear/serene
प्रसन्नाः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; adjective qualifying ‘दिशः’
चand
च:
सम्बन्ध (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अभवन्became
अभवन्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; ‘became/were’
दिशःthe directions (quarters)
दिशः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन