Shloka 48
Daṇḍanāthāviniryāṇa
The Departure/March of Daṇḍanāthā
Devanagari script
चित्रजीवशरासेन भूषिता गीतयोगिनी / कदंबिनीव रुरुचे कदम्बच्छत्रकार्मुका
Transliteration
citrajīvaśarāsena bhūṣitā gītayoginī / kadaṃbinīva ruruce kadambacchatrakārmukā
Translation
ചിത്രജീവ പക്ഷിയുടെ തൂവലുകളിൽ നിന്നുള്ള അമ്പുകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഗീതയോഗിനി, കടമ്പഛത്രംപോലുള്ള ധനുസ്സോടെ മേഘമാലപോലെ ദീപ്തയായി.
Word by Word
citra-jīva-śara-āsenawith a seat/throne of variegated living-arrow motif (ornate seat)
citra-jīva-śara-āsena:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootcitra (प्रातिपदिक) + jīva (प्रातिपदिक) + śara (प्रातिपदिक) + āsana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), तृतीया (instrumental/3rd), एकवचन (singular); बहुपद-तत्पुरुषः
bhūṣitāadorned
bhūṣitā:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootbhūṣ (धातु) → bhūṣita (कृदन्त, क्त/PPP)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative/1st), एकवचन (singular); क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि विशेषण (past passive participle)
gīta-yoginīthe song-yoginī
gīta-yoginī:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootgīta (प्रातिपदिक) + yoginī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative/1st), एकवचन (singular)
kadaṃbinīa rain-cloud mass
kadaṃbinī:
Upamāna (उपमान/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootkadaṃbinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative/1st), एकवचन (singular)
ivalike
iva:
Sambandha (सम्बन्ध/comparison marker)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमानवाचक अव्यय (comparative particle)
ruruceshe shone
ruruce:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootruc (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), आत्मनेपद (middle)
kadamba-chatra-kārmukāshe whose bow was a kadamba-umbrella (umbrella-like bow)
kadamba-chatra-kārmukā:
Karta (कर्ता/Subject apposition)
TypeNoun
Rootkadamba (प्रातिपदिक) + chatra (प्रातिपदिक) + kārmuka (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative/1st), एकवचन (singular); बहुपद-तत्पुरुषः