Shloka 48
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
इति संप्रार्थितः शश्वन्महादेवेन तेन सः / यद्ध्यानवैभवाल्लब्धं रूपमद्वैतमद्भुतम्
Transliteration
iti saṃprārthitaḥ śaśvanmahādevena tena saḥ / yaddhyānavaibhavāllabdhaṃ rūpamadvaitamadbhutam
Translation
ഇങ്ങനെ മഹാദേവൻ നിരന്തരം പ്രാർത്ഥിച്ചതിനാൽ, ധ്യാനവൈഭവത്തിൽ നിന്നു ലഭിച്ച ആ അദ്വൈതവും അത്ഭുതവും ആയ രൂപം അദ്ദേഹം പ്രകടമാക്കി.
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-समाप्ति सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
संप्रार्थितःhaving been earnestly requested
संप्रार्थितः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्+प्र+अर्थ् (धातु) → संप्रार्थित (कृदन्त)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘having been earnestly requested’
शश्वत्always, continually
शश्वत्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootशश्वत् (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb of time)
महादेवेनby Mahādeva (Śiva)
महादेवेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमहादेव (प्रातिपदिक; महा+देव)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; करण/कर्ता-निर्देशक ‘by Mahādeva’
तेनby him
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; सर्वनाम
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
यत्which
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक relative pronoun
ध्यान-वैभवात्from the power of meditation
ध्यान-वैभवात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootध्यान (प्रातिपदिक) + वैभव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; तत्पुरुष (षष्ठी/सम्बन्ध): ‘ध्यानस्य वैभवम्’ → ‘from the power/glory of meditation’
लब्धम्obtained
लब्धम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु) → लब्ध (कृदन्त)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘obtained’
रूपम्form
रूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
अद्वैतम्non-dual
अद्वैतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअद्वैत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘रूपम्’)
अद्भुतम्wonderful
अद्भुतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअद्भुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘रूपम्’)