Shloka 47
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
द्रष्टुमिच्छामि ते रूपं शृङ्गारस्याधिदैवतम् / अवश्यं दर्शनीयं मे त्वं हि प्रार्थितकामधृक्
Transliteration
draṣṭumicchāmi te rūpaṃ śṛṅgārasyādhidaivatam / avaśyaṃ darśanīyaṃ me tvaṃ hi prārthitakāmadhṛk
Translation
ശൃംഗാരത്തിന്റെ അധിദേവതയായ നിങ്ങളുടെ രൂപം ഞാൻ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. എനിക്ക് നിർബന്ധമായി ദർശനം തരുക; കാരണം നിങ്ങൾ പ്രാർത്ഥിച്ച ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നവനാണ്.
Word by Word
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
प्रयोजन (purpose/complement of इच्छा)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), ‘to see’
इच्छामिI desire
इच्छामि:
क्रिया (main verb)
TypeVerb
Root√इष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
तेyour
ते:
षष्ठी-सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम (2nd person pronoun), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
रूपम्form
रूपम्:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
शृङ्गारस्यof erotic love/beauty (śṛṅgāra)
शृङ्गारस्य:
षष्ठी-सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootशृङ्गार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
अधिदैवतम्presiding deity
अधिदैवतम्:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootअधि + दैवत (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (अधि ‘over’ + दैवत), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); apposition to रूपम्
अवश्यम्certainly
अवश्यम्:
क्रियाविशेषण (Kriyā-viśeṣaṇa/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअवश्य (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable adverb)
दर्शनीयम्to be seen / worthy to be seen
दर्शनीयम्:
विधेय-विशेषण (predicate qualifier)
TypeAdjective
Root√दृश् (धातु)
Formअनीयर्-प्रत्ययान्त (Gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); predicate adjective with implied ‘अस्ति’
मेfor me / of me
मे:
षष्ठी-सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम (1st person pronoun), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Kartā/subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम (2nd person pronoun), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
हिindeed
हि:
सम्बन्ध (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/indeed)
प्रार्थितकामधृक्one who grants the desired wishes
प्रार्थितकामधृक्:
कर्ता (Kartā/subject)
TypeNoun
Rootप्रार्थित + काम + धृक्(धृ) (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (possessive) ‘प्रार्थितं कामं धत्ते इति’; पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)