Previous Verse

Shloka 66

लोकज्ञान-वर्णन (Lokajñāna-varṇana) — Description of World-Knowledge / Cosmogonic Classification

आर्षाणि चैव नामानि याश्च देवेषु दृष्टयः / शर्वर्यन्ते प्रसूतानां पुनस्तेभ्यो दधात्यजः

ārṣāṇi caiva nāmāni yāśca deveṣu dṛṣṭayaḥ / śarvaryante prasūtānāṃ punastebhyo dadhātyajaḥ

ഋഷിപ്രദത്തമായ നാമങ്ങളും ദേവന്മാരിൽ ദർശിതമായ ദൃഷ്ടികളും—രാത്രിയുടെ അവസാനം പ്രസൂതമായ പ്രജകൾക്ക് അജൻ (ബ്രഹ്മാ) അവയെ വീണ്ടും അവിടത്തുനിന്നുതന്നെ നൽകുന്നു।

ārṣāṇiof the seers/ṛṣis, sacred
ārṣāṇi:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootārṣa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (1/2 विभक्ति), Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
evaindeed
eva:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (अवधारण)
nāmāninames
nāmāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (1/2 विभक्ति), Plural (बहुवचन)
yāḥwhich
yāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
FormRelative pronoun (यद्), Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1 विभक्ति), Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
deveṣuamong the gods
deveṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7 विभक्ति), Plural (बहुवचन)
dṛṣṭayaḥvisions/perceptions
dṛṣṭayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdṛṣṭi (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1 विभक्ति), Plural (बहुवचन)
śarvari-anteat the end of the night
śarvari-ante:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootśarvarī (प्रातिपदिक) + anta (प्रातिपदिक)
FormAvyayībhāva (अव्ययीभाव) compound used adverbially; Locative sense ‘at the end of night’
prasūtānāmof those produced/born
prasūtānām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootprasūta (कृदन्त; √sū धातु)
FormPast passive participle (क्त) with pra-; Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6 विभक्ति), Plural (बहुवचन)
punaḥagain
punaḥ:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
tebhyaḥfrom them
tebhyaḥ:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Masculine/Neuter (पुं/नपुंसक), Ablative (5 विभक्ति), Plural (बहुवचन)
dadhātiplaces/assigns
dadhāti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√dhā (धातु)
FormPresent/laṭ (लट्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
ajaḥthe Unborn (Brahmā)
ajaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootaja (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1 विभक्ति), Singular (एकवचन)