Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

लोकज्ञान-वर्णन (Lokajñāna-varṇana) — Description of World-Knowledge / Cosmogonic Classification

इत्येतास्तनवस्तेन ह्यपविद्धा महात्मना / सद्यो रात्र्यहनी चैवसंध्या ज्योत्स्ना च जज्ञिरे

ityetāstanavastena hyapaviddhā mahātmanā / sadyo rātryahanī caivasaṃdhyā jyotsnā ca jajñire

ഇങ്ങനെ മഹാത്മാവ് ഉപേക്ഷിച്ച ആ ദേഹങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉടൻ തന്നെ രാത്രി, പകൽ, സന്ധ്യ, ജ്യോത്സ്ന എന്നിവ ജനിച്ചു.

itithus
iti:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya; quotation/closure particle
etāḥthese
etāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1), Bahuvacana; demonstrative pronoun
tanavaḥbodies/forms
tanavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottanu (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1), Bahuvacana
tenaby him
tena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā (3), Ekavacana
hiindeed
hi:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormAvyaya; nipāta (emphasis/causal)
apaviddhāḥcast off
apaviddhāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootapaviddha (कृदन्त; apa-√vidh (धातु))
FormStrīliṅga, Prathamā (1), Bahuvacana; PPP, viśeṣaṇa
mahātmanāby the great-souled one
mahātmanā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmahā-ātman (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā (3), Ekavacana; karaṇa; compound = mahān ātmā yasya/mahān ātmā (descriptive)
sadyaḥimmediately
sadyaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsadyaḥ (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (time)
rātri-ahanīnight and day
rātri-ahanī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrātri (प्रातिपदिक) + ahan (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (as dvandva treated as feminine here), Prathamā (1), Dvivacana (द्विवचन); itaretara-dvandva
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction
evajust/indeed
eva:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya; emphatic particle
saṃdhyātwilight
saṃdhyā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃdhyā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1), Ekavacana
jyotsnāmoonlight
jyotsnā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjyotsnā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1), Ekavacana
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction
jajñirewere born/arose
jajñire:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
FormLiṭ-lakāra (लिट्, perfect), Prathama-puruṣa (3rd), Bahuvacana; ātmanepada