Shloka 41
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
एते क्षत्रप्रणेतारस्तृतीयं चैतदन्तरम् / औत्तमः परिसंख्यातः सर्गः स्वारोचिषेण तु
Transliteration
ete kṣatrapraṇetārastṛtīyaṃ caitadantaram / auttamaḥ parisaṃkhyātaḥ sargaḥ svārociṣeṇa tu
Translation
ഇവരാണ് ക്ഷത്രിയരുടെ പ്രണേതാക്കൾ; ഇതാണ് മൂന്നാമത്തെ മന്വന്തരമെന്നും. സ്വാരോചിഷ മനു ഇതിനെ ‘ഔത്തമ’ സർഗ്ഗമായി പരിഗണിച്ചു.
Word by Word
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
क्षत्र-प्रणेतारःfounders/leaders of the Kṣatriya line
क्षत्र-प्रणेतारः:
Karta (कर्ता/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक) + प्रणेतृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘क्षत्रस्य प्रणेतारः’ (founders/leaders of the Kṣatriyas)
तृतीयम्third
तृतीयम्:
Karma (कर्म/Object—qualifying antaram)
TypeAdjective
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘third’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
एतत्this
एतत्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम-विशेषणम्
अन्तरम्interval (Manvantara)
अन्तरम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘अन्तरम्’ = interval/Manvantara
औत्तमःof Uttama (Auttama)
औत्तमः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootऔत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘belonging to Uttama’
परि-संख्यातःreckoned/numbered
परि-संख्यातः:
Visheshana (विशेषण/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootपरि-सम्-ख्या (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘गणितः/परिगणितः’
सर्गःcreation/section (sarga)
सर्गः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्वारोचिषेणby Svārociṣa
स्वारोचिषेण:
Karana (करण/Instrument or agent)
TypeNoun
Rootस्वारोचिष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; कर्तृवाचक-तृतीया (agent/instrument)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)