Shloka 89
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
तस्यापरेण सुमहान्नाजतो ऽस्तगिरिः स्मृतः / तस्यापरे चांबिकेयो दुर्गशैलो महागिरिः
Transliteration
tasyāpareṇa sumahānnājato 'stagiriḥ smṛtaḥ / tasyāpare cāṃbikeyo durgaśailo mahāgiriḥ
Translation
അതിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ‘നാജത’ എന്ന മഹത്തായ അസ്തഗിരി പ്രസിദ്ധമാണ്. അതിന്റെ പടിഞ്ഞാറായി അംബികേയൻ—‘ദുർഗശൈലം’ എന്ന മഹാഗിരിയുണ്ട്.
Word by Word
तस्यof that
तस्य:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; षष्ठी; एकवचन
अपरेणbeyond/on the other side
अपरेण:
अधिकरण (Adhikaraṇa/location)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; तृतीया; एकवचन; ‘beyond/on the other side’
सु-महान्very great
सु-महान्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय) + महत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
नाजतःNājata (name)
नाजतः:
कर्ता (Karta/subject)
TypeNoun
Rootनाजत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; (पर्वत-नाम)
अस्तगिरिःAstagiri (mountain of sunset)
अस्तगिरिः:
कर्ता (Karta/apposition)
TypeNoun
Rootअस्त (प्रातिपदिक) + गिरि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (‘setting-mountain’, western mountain); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
स्मृतःis called/known as
स्मृतः:
क्रिया (Kriyā; predicate)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; ‘is called/remembered’
तस्यof that
तस्य:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; षष्ठी; एकवचन
अपरेon the other side
अपरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/location)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; सप्तमी (Locative); एकवचन; ‘on the other side’ (locative usage)
चand
च:
समुच्चय (coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
आंबिकेयःĀmbikeya (name)
आंबिकेयः:
कर्ता (Karta/subject)
TypeNoun
Rootआंबिकेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; (पर्वत-नाम)
दुर्ग-शैलःDurgaśaila (fort-mountain)
दुर्ग-शैलः:
कर्ता (Karta/apposition)
TypeNoun
Rootदुर्ग (प्रातिपदिक) + शैल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (‘fortress-mountain’/‘difficult mountain’); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
महागिरिःgreat mountain
महागिरिः:
कर्ता (Karta/apposition)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + गिरि (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (‘great mountain’); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन