Shloka 122
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
त्रयी विद्या दण्डनीतिः शुश्रूषा शिल्पमेव च / वर्षद्वये सर्वमेतत्पुष्करस्य न विद्यते
Transliteration
trayī vidyā daṇḍanītiḥ śuśrūṣā śilpameva ca / varṣadvaye sarvametatpuṣkarasya na vidyate
Translation
അവിടെ ത്രയീ‑വിദ്യയില്ല, ദണ്ഡനീതിയുമില്ല; ശുശ്രൂഷയില്ല, ശില്പവും ഇല്ല. പുഷ്കരന്റെ ആ ദ്വിവർഷ പ്രദേശത്ത് ഇതെല്ലാം കാണപ്പെടുന്നില്ല.
Word by Word
trayīthe triple Veda; Vedic triad
trayī:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Roottrayī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
vidyāknowledge; learning
vidyā:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootvidyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
daṇḍa-nītiḥstatecraft; penal policy
daṇḍa-nītiḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootdaṇḍa (प्रातिपदिक) + nīti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (policy of punishment/statecraft)
śuśrūṣāservice; obedience
śuśrūṣā:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootśuśrūṣā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
śilpamcraft; art
śilpam:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootśilpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
evaindeed; just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
varṣa-dvayein two years
varṣa-dvaye:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvarṣa (प्रातिपदिक) + dvi (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; द्विगु-समास (two years)
sarvamall
sarvam:
Karta (कर्ता/subject)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘etat’)
etatthis
etat:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootetat (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
puṣkarasyaof Puṣkara
puṣkarasya:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootpuṣkara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/negation marker)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
vidyateis found; exists
vidyate:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootvid (विद् धातु, आत्मनेपद)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद