Shloka 121

प्लक्षद्वीपवर्णनम्

Description of Plakṣa-dvīpa

Devanagari script

सत्यानृतं न तत्रास्ति धर्माधर्मौं तथैव च / वर्णाश्रमौ वा वार्ता वा पाशुपाल्यं वणिक्पथः

Transliteration

satyānṛtaṃ na tatrāsti dharmādharmauṃ tathaiva ca / varṇāśramau vā vārtā vā pāśupālyaṃ vaṇikpathaḥ

Translation

അവിടെ സത്യം‑അസത്യം ഇല്ല, ധർമ്മം‑അധർമ്മവും ഇല്ല. വർണാശ്രമക്രമം ഇല്ല, കൃഷി‑വാർത്തയും ഇല്ല; പശുപാലനം ഇല്ല, വ്യാപാരപാതയും ഇല്ല.

Word by Word

• satya-anṛtam: truth and falsehood
• satya-anṛtam: Karta (कर्ता/subject)
• Type: Noun
• Root: satya (प्रातिपदिक) + anṛta (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; द्वन्द्व-समास (itaretara-dvandva)

• na: not
• na: Sambandha (सम्बन्ध/negation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय

• tatra: there
• tatra: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: tatra (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय

• asti: exists; is
• asti: Kriya (क्रिया/predicate)
• Type: Verb
• Root: as (अस् धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन

• dharma-adharmau: dharma and adharma
• dharma-adharmau: Karta (कर्ता/subject)
• Type: Noun
• Root: dharma (प्रातिपदिक) + adharma (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; द्वन्द्व-समास (itaretara-dvandva)

• tathā: likewise
• tathā: Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: tathā (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय

• eva: indeed; just
• eva: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: eva (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)

• ca: and
• ca: Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• varṇa-āśramau: (social) classes and (life) stages
• varṇa-āśramau: Karta (कर्ता/subject)
• Type: Noun
• Root: varṇa (प्रातिपदिक) + āśrama (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; द्वन्द्व-समास

• vā: or
• vā: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: vā (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle ‘or’)

• vārtā: livelihood; agriculture/commerce
• vārtā: Karta (कर्ता/subject)
• Type: Noun
• Root: vārtā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• vā: or
• vā: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: vā (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-अव्यय

• pāśupālyam: cattle-rearing; pastoralism
• pāśupālyam: Karta (कर्ता/subject)
• Type: Noun
• Root: pāśupālya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• vaṇik-pathaḥ: trade-route; merchants’ way
• vaṇik-pathaḥ: Karta (कर्ता/subject)
• Type: Noun
• Root: vaṇij (प्रातिपदिक) + patha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (merchant’s path/way)