Shloka 9
Agnibheda–Vaṃśa: Forms of Agni, Their Functions, and Progeny (अग्निभेद-वंशः)
Devanagari script
संभृतो ऽथर्वणा पूर्वमेधितिः पुष्करोदधौ / सोथर्वा लौकिको ऽग्निस्तु दर्पहाथर्वणः स्मृतः
Transliteration
saṃbhṛto 'tharvaṇā pūrvamedhitiḥ puṣkarodadhau / sotharvā laukiko 'gnistu darpahātharvaṇaḥ smṛtaḥ
Translation
അഥർവണ ഋഷി പൂർവമേധിതി പുഷ്കരോദധൗവിൽ അഗ്നിയെ സംഭരിച്ചു. ആ അഥർവൻ തന്നെയാണ് ലൗകിക അഗ്നി; ‘ദർപഹാ’ അഥർവണൻ എന്നു സ്മൃതം.
Word by Word
संभृतःcollected/assembled
संभृतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-√भृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘सम्यक् भृत/संगृहीत’
अथर्वणाby Atharvan
अथर्वणा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअथर्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), एकवचन
पूर्वमेधितिःPūrvamedhiti (a name)
पूर्वमेधितिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपूर्व + मेधिति (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पूर्व-मेधिति); पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
पुष्करोदधौin the Puṣkara-ocean
पुष्करोदधौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुष्कर + उदधि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पुष्कर-उदधि); पुल्लिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
अथर्वाAtharvan
अथर्वा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअथर्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
लौकिकःworldly/common
लौकिकः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootलौकिक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
अग्निःfire; Agni
अग्निः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थ
दर्पहाdestroyer of pride (name/epithet)
दर्पहा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदर्प + ह (√हन्) (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (दर्प-हा = दर्पं हन्ति इति); पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
आथर्वणःAtharvan-related
आथर्वणः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआथर्वण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (अथर्वण-संबद्ध)
स्मृतःis said/remembered
स्मृतः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘स्मृत/कथित’