Shloka 14
Agnibheda–Vaṃśa: Forms of Agni, Their Functions, and Progeny (अग्निभेद-वंशः)
Devanagari script
यो सावाहवनीयो ऽग्निरभिमानी द्विजैः स्मृतः / कावेरीं कृष्णवेणां च नर्मदां यमुनां तथा
Transliteration
yo sāvāhavanīyo 'gnirabhimānī dvijaiḥ smṛtaḥ / kāverīṃ kṛṣṇaveṇāṃ ca narmadāṃ yamunāṃ tathā
Translation
ദ്വിജന്മാർ ‘ആഹവനീയ അഗ്നി’യുടെ അധിഷ്ഠാതാ (അഭിമാനി) ദേവനെന്ന് സ്മരിക്കുന്നവൻ, കാവേരി, കൃഷ്ണവേണ, നർമദ, യമുന എന്നീ നദികളിലും വസിക്കുന്നു.
Word by Word
yaḥwho/that (he)
yaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम (relative pronoun)
saḥhe/that
saḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निर्देशात्मक सर्वनाम (demonstrative)
āvāhavanīyaḥpertaining to the Āhavanīya (sacrificial) fire
āvāhavanīyaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootāvāhavanīya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier)
agniḥfire; Agni
agniḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootagni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
abhimānīpresiding deity; the one identified with (abhimānin)
abhimānī:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootabhimānin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
dvijaiḥby the twice-born (Brahmins)
dvijaiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
smṛtaḥis called/remembered
smṛtaḥ:
Kriyā (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootsmṛ (धातु) + ta (क्त, past passive participle)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), कर्मणि-प्रयोगार्थक; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; PPP = 'remembered/called'
kāverīm(the river) Kāverī
kāverīm:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootkāverī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
kṛṣṇaveṇām(the river) Kṛṣṇaveṇā
kṛṣṇaveṇām:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootkṛṣṇaveṇā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारयः (kṛṣṇā veṇā)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
narmadām(the river) Narmadā
narmadām:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootnarmadā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
yamunām(the river) Yamunā
yamunām:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootyamunā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
tathālikewise/also
tathā:
Samuccaya (समुच्चय/Connector)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थ (adverb/conjunctive: 'likewise')