Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 102
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
तत्राङ्गस्य तु राजर्षे राजासीद्दधिवाहनः / सो ऽपराधात्सुदेष्णाया अनपानो ऽभवन्नृपः
Transliteration
tatrāṅgasya tu rājarṣe rājāsīddadhivāhanaḥ / so 'parādhātsudeṣṇāyā anapāno 'bhavannṛpaḥ
Translation
ഹേ രാജർഷേ! അവിടെ അങ്കദേശത്തിന്റെ രാജാവ് ദധിവാഹനൻ ആയിരുന്നു; സുദേഷ്ണയോടുള്ള അപരാധം മൂലം ആ നൃപൻ ‘അനപാനൻ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടു.
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
अङ्गस्यof Aṅga
अङ्गस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक निपात (but/indeed)
राजर्षेO royal sage
राजर्षे:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootराजर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; तत्पुरुष (राजा च ऋषिः)
राजाking
राजा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
दधिवाहनःDadhivāhana (proper name)
दधिवाहनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदधि + वाहन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष (दधि-वाहनः = ‘having/with curds as vehicle/bearer’—नाम)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
अपराधात्from/owing to an offense
अपराधात्:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootअपराध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
सुदेष्णायाःof Sudeṣṇā
सुदेष्णायाः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootसुदेष्णा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अनपानःAnapāna (proper name)
अनपानः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअनपान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
नृपःking
नृपः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; उपपद-विशेषण (appositional)