Shloka 93
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
अशपत्तु ततः शुक्रो राष्ट्रं दशयुगं पुनः / त्रैलोक्यमिदमव्यग्रं महेन्द्रो ह्यभ्ययाद्बलेः
Transliteration
aśapattu tataḥ śukro rāṣṭraṃ daśayugaṃ punaḥ / trailokyamidamavyagraṃ mahendro hyabhyayādbaleḥ
Translation
അപ്പോൾ ശുക്രാചാര്യൻ രാജ്യത്തെ വീണ്ടും പത്തു യുഗത്തേക്കു ശപിച്ചു. മഹേന്ദ്രൻ ബലപ്രയോഗത്തോടെ ബലിയെ ആക്രമിച്ചു; ത്രിലോകം അപ്പോൾ നിർവ്യഗ്രമായിരുന്നു.
Word by Word
अशपत्cursed
अशपत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√शप् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formसमुच्चय/विरोधार्थक निपात (but/indeed)
ततःthereafter
ततः:
Desha-Kala (देश-काल/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formअव्यय; अपादानार्थ/क्रम (from then/thereafter)
शुक्रःShukra
शुक्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
राष्ट्रम्kingdom
राष्ट्रम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootराष्ट्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
दशयुगम्for ten yugas
दशयुगम्:
Kaaladhikarana (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootदश+युग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; द्विगु-समास; कालपरिमाण
पुनःagain
पुनः:
Desha-Kala (देश-काल/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्त्यर्थ (again)
त्रैलोक्यम्the three worlds
त्रैलोक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootत्रि+लोक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; द्विगु-समास (त्रीणि लोकानि)
इदम्this
इदम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम; त्रैलोक्यम् इति विशेषण
अव्यग्रम्undisturbed
अव्यग्रम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव्यग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
महेन्द्रःMahendra (great Indra)
महेन्द्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा+इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारय-समास (महान् इन्द्रः)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात/particle (indeed)
अभ्ययात्went against/attacked
अभ्ययात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि+√या (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
बलेःof Bali
बलेः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन