Previous Verse
Next Verse

Shloka 192

Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent

अव्यक्तायाथ महते भूतायैवेन्द्रियाय च / तन्मात्रायाथ महते तुभ्यं तत्त्वात्मने नमः

avyaktāyātha mahate bhūtāyaivendriyāya ca / tanmātrāyātha mahate tubhyaṃ tattvātmane namaḥ

അവ്യക്തം, മഹത്, ഭൂതം, ഇന്ദ്രിയം, തന്മാത്ര എന്നിവയായ മഹത്തത്ത്വാത്മാവേ! നിനക്കു നമസ്കാരം.

अव्यक्तायto the unmanifest
अव्यक्ताय:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeAdjective
Rootअव्यक्त (प्रातिपदिक; a-√व्यज्/√व्यक्त ‘to manifest’ + क्त)
Formपुंलिङ्गे, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; विशेषण-प्रयोगः (dative singular, masc.)
अथand then
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/समुच्चयार्थक (then/and)
महतेto the great
महते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, चतुर्थी (4th), एकवचन; विशेषण (dative singular, masc.)
भूतायto the being/entity
भूताय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक; √भू + क्त)
Formपुंलिङ्गे, चतुर्थी (4th), एकवचन (dative singular, masc.)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis/indeed)
इन्द्रियायto the sense-faculty
इन्द्रियाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, चतुर्थी (4th), एकवचन (dative singular, neut.)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction ‘and’)
तन्मात्रायto the subtle element (tanmātra)
तन्मात्राय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतन्मात्र (प्रातिपदिक; तत् + मात्र)
Formनपुंसकलिङ्गे, चतुर्थी (4th), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (genitive/determinative: ‘that-only/essence’)
अथand then
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/समुच्चयार्थक
महतेto the great
महते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, चतुर्थी (4th), एकवचन; विशेषण
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; चतुर्थी (4th), एकवचन (dative singular)
तत्त्वात्मनेto the one whose self is truth/essence
तत्त्वात्मने:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतत्त्वात्मन् (प्रातिपदिक; तत्त्व + आत्मन्)
Formपुंलिङ्गे, चतुर्थी (4th), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘whose self is reality/essence’)
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (सम्बन्ध/Salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् निपात-प्रयोगः; नमः + चतुर्थी (dative) = salutation construction