Shloka 29
Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna
Devanagari script
पुरा भुज सहस्रेण स जगाहे महार्मवम् / चकारोद्वृत्तवेलं तमकाले मारुतोद्धतम्
Transliteration
purā bhuja sahasreṇa sa jagāhe mahārmavam / cakārodvṛttavelaṃ tamakāle mārutoddhatam
Translation
മുമ്പ് അവൻ സഹസ്രഭുജങ്ങളോടെ മഹാസമുദ്രത്തിൽ ഇറങ്ങി; കാറ്റാൽ ഉദ്ധതമായ ആ സമുദ്രത്തിന്റെ തീരമര്യാദയെ കാലമല്ലാതെ തന്നെ മറിച്ചുമറിച്ചു.
Word by Word
पुराformerly/once
पुरा:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
भुज-सहस्रेणwith (his) thousand arms
भुज-सहस्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootभुज + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (सहस्र), तृतीया, एकवचन; तत्पुरुषः (भुजानां सहस्रम्)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
जगाहेentered/plunged into
जगाहे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगाह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
मह-अर्मवम्the great ocean
मह-अर्मवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहत् + अर्मव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (महान् अर्मवः)
चकारmade
चकार:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
उद्वृत्त-वेलम्with its shores/waves overturned
उद्वृत्त-वेलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउद्वृत्त + वेला (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः—‘उद्वृत्ता वेला यस्य’ (having upturned shores/waves)
तम्that (ocean)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
कालेat the time
काले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन
मारुत-उद्धतम्raised by the wind
मारुत-उद्धतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमारुत + उद्धत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘मारुतेन उद्धतम्’ (raised by the wind)