Shloka 28
Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna
Devanagari script
लुलिता क्रीडता तेन हेमस्रग्दाममालिनी / ऊर्मिमुक्तार्त्तसन्नादा शङ्किताभ्येति नर्मदा
Transliteration
lulitā krīḍatā tena hemasragdāmamālinī / ūrmimuktārttasannādā śaṅkitābhyeti narmadā
Translation
അവൻ കളിക്കുമ്പോൾ നർമദ ലുലിതയായി തരംഗിക്കുന്നു—സ്വർണമാലകളാൽ അലങ്കൃതയായി; തിരമാലമുത്തുകളുടെ നാദം മുഴക്കി, ഭയന്നവളെപ്പോലെ അടുത്തുവരുന്നു.
Word by Word
लुलिताtossed/agitated
लुलिता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootलुलित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (feminine nominative)
क्रीडताby (him) playing
क्रीडता:
Karana (करण)
TypeVerb
Rootक्रीड् (धातु)
Formशतृ/वर्तमानकृदन्त (present participle) ‘क्रीडत्’; अत्र तृतीया-विभक्ति, एकवचन (Instrumental sg)
तेनby him/thereby
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम
हेम-स्रक्-दाम-मालिनीadorned with golden garlands/strings
हेम-स्रक्-दाम-मालिनी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootहेम + स्रक् + दाम + मालिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः—‘हेमस्रग्दामानि यस्याः सा’ (wearing garlands/strings of golden wreaths)
ऊर्मि-मुक्त-आर्त-सन्नादाmaking distressed sounds from its waves
ऊर्मि-मुक्त-आर्त-सन्नादा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootऊर्मि + मुक्त + आर्त + सन्नाद (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—‘ऊर्मिभिः मुक्तः आर्तः सन्नादः यस्याः’ (having distressed sounds released by waves)
शङ्किताfrightened
शङ्किता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशङ्कित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
अभ्येतिapproaches/comes near
अभ्येति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि + इ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
नर्मदाthe Narmadā (river)
नर्मदा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नदी-नाम