Shloka 17
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
जहारोरणकौ तस्यास्तत्पश्चात्सा दिवं गता / तस्यास्तु विरहेणासौ भ्रममाणस्त्वथोर्वशीम्
Transliteration
jahāroraṇakau tasyāstatpaścātsā divaṃ gatā / tasyāstu viraheṇāsau bhramamāṇastvathorvaśīm
Translation
അവൻ അവളുടെ ഉരണകങ്ങൾ (അഗ്നിസാധനങ്ങൾ) എടുത്തു; പിന്നെ അവൾ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി. അവളുടെ വിരഹത്തിൽ അവൻ അലഞ്ഞുതിരിഞ്ഞ് ഉർവശിയെ തേടിത്തുടങ്ങി.
Word by Word
jahāratook away
jahāra:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√hṛ (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
uraṇakauthe two rams
uraṇakau:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rooturaṇaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masc), द्वितीया (accusative), द्विवचन (dual)
tasyāḥof her
tasyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (fem), षष्ठी (genitive), एकवचन (singular)
tatthen
tat:
Kāla/Anukrama (काल/अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभूत-निपातवत् (used adverbially) “then/thereafter” (in correlative with paścāt)
paścātafterwards
paścāt:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootpaścāt (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक (afterwards)
sāshe
sā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (fem), प्रथमा (nominative), एकवचन (singular)
divamto heaven
divam:
Gati-karma (गति-कर्म/goal)
TypeNoun
Rootdiv (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (fem), द्वितीया (accusative), एकवचन (singular)
gatāwent
gatā:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
Formक्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे “having gone”
tasyāḥof her
tasyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle)
viraheṇaby separation; due to separation
viraheṇa:
Hetu/Nimitta (हेतु/निमित्त)
TypeNoun
Rootviraha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masc), तृतीया (instrumental), एकवचन (singular)
asauthat man/he
asau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootadas (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masc), प्रथमा (nominative), एकवचन (singular)
bhramamāṇaḥwandering
bhramamāṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√bhram (धातु)
Formशतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; “wandering”
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle)
athathen
atha:
Anukrama (अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय, आरम्भ/अनुक्रम (then/now)
urvaśīmUrvashī
urvaśīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rooturvaśī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (accusative), एकवचन