Shloka 16
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
आगच्छेत्तु पुनर्देवानुर्वशी स्वर्गभूषणम् / ततो विश्वापसुर्नाम गन्धर्वः सुमहामतिः
Transliteration
āgacchettu punardevānurvaśī svargabhūṣaṇam / tato viśvāpasurnāma gandharvaḥ sumahāmatiḥ
Translation
സ്വർഗ്ഗഭൂഷണമായ ഉർവശി വീണ്ടും ദേവലോകത്തിലേക്ക് എത്തി. തുടർന്ന് വിശ്വാപസു എന്ന മഹാമതിയായ ഗന്ധർവ്വൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
Word by Word
āgacchetcame/approached
āgacchet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootā√gam (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/अन्वयार्थे “but/indeed”
punaragain
punar:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
devānthe gods
devān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masc), द्वितीया (accusative), बहुवचन (plural)
urvaśīUrvashī
urvaśī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rooturvaśī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (fem), प्रथमा (nominative), एकवचन (singular)
svarga-bhūṣaṇamornament of heaven
svarga-bhūṣaṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsvarga (प्रातिपदिक) + bhūṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neut), द्वितीया (accusative), एकवचन (singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive tatpuruṣa) “svargasya bhūṣaṇam”
tataḥthen
tataḥ:
Kāla/Anukrama (काल/अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय, काल/क्रमवाचक (then/thereupon)
viśvāpasuḥViśvāpasu
viśvāpasuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviśvāpasu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masc), प्रथमा (nominative), एकवचन (singular)
nāmaby name
nāma:
Viśeṣaṇa-marker (नामसूचक)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
Formअव्यय, नामनिर्देशार्थक (indeclinable indicating name)
gandharvaḥa Gandharva
gandharvaḥ:
Apposition to Karta (कर्ता-समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootgandharva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masc), प्रथमा (nominative), एकवचन (singular)
su-mahā-matiḥvery great-minded
su-mahā-matiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + mahā (प्रातिपदिक) + mati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masc), प्रथमा (nominative), एकवचन (singular); कर्मधारयः “mahā ca sā matiḥ” with intensifier su-