Shloka 26
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
तस्यासीन्नरसिंहस्तु मृत्युर्विष्णुः पुरा किल / नरात्तु यस्माज्जन्मास्य नरमूर्त्तिश्च यत्प्रभुः
Transliteration
tasyāsīnnarasiṃhastu mṛtyurviṣṇuḥ purā kila / narāttu yasmājjanmāsya naramūrttiśca yatprabhuḥ
Translation
അവനുവേണ്ടി വിഷ്ണു തന്നെ മരണമായി നരസിംഹനായി വന്നുവെന്ന് പുരാതനമായി പറയുന്നു. കാരണം അവന്റെ ജനനം നരത്തിൽ നിന്നായിരുന്നു; പ്രഭുവിന്റെ രൂപവും നരരൂപമായിരുന്നു.
Word by Word
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
आसीत्was
आसीत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
नरसिंहःNarasimha (man-lion)
नरसिंहः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनर + सिंह (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी/उपपद-तत्पुरुष (नराणां सिंहः / नर-सिंहः)
तुbut/indeed
तु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्यय
मृत्युःdeath
मृत्युः:
कर्ता-समनाधिकरण (Apposition)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समनाधिकरण (in apposition)
विष्णुःVishnu
विष्णुः:
कर्ता-समनाधिकरण (Apposition)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समनाधिकरण
पुराformerly
पुरा:
कालाधिकरण (Time)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
किलindeed, it is said
किल:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formनिपात (particle indicating tradition/hearsay/emphasis)
नरात्from a man
नरात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात
यस्मात्from whom/because of which
यस्मात्:
हेतु/अपादान (Reason/Source)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
जन्मbirth
जन्म:
कर्ता-समनाधिकरण/वाक्यविषय (Subject complement)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अस्यof him/this (one)
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
नरमूर्त्तिःhuman form
नरमूर्त्तिः:
कर्ता-समनाधिकरण (Apposition)
TypeNoun
Rootनर + मूर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (नरस्य मूर्तिः = human form)
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
यत्which/that
यत्:
सम्बन्ध (Relative connector)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
प्रभुःthe Lord
प्रभुः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन