Shloka 37
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
ततः स सर्वतीर्थेषु चक्रे स्नानमतन्द्रितः / परीत्यपृथिवीं सर्वां पितृदेवादिबूजकः
Transliteration
tataḥ sa sarvatīrtheṣu cakre snānamatandritaḥ / parītyapṛthivīṃ sarvāṃ pitṛdevādibūjakaḥ
Translation
അതിനുശേഷം അവൻ ക്ഷീണമില്ലാതെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്തു; ഭൂമിയൊട്ടാകെ പര്യടനം ചെയ്ത് പിതൃദേവന്മാരെയും മറ്റും പൂജിച്ചു.
Word by Word
tataḥthereafter
tataḥ:
Adhikarana (अधिकरण; क्रम/काल)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमवाचक (thereafter/from that)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
sarva-tīrtheṣuat all sacred fords/places of pilgrimage
sarva-tīrtheṣu:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + tīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), बहुवचन; कर्मधारय-समासः (सर्वाणि तीर्थानि)
cakrehe performed/did
cakre:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (कृ धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
snānambathing
snānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsnāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
atandritaḥuntiring
atandritaḥ:
Karta (कर्ता; विशेषण)
TypeAdjective
Roota-tandrita (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-तत्पुरुष (अतन्द्रित = ‘not lazy/untiring’)
parītyahaving traversed
parītya:
Kriya (क्रिया; पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootpari-√i (इ धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund): ‘having gone around’
pṛthivīmthe earth
pṛthivīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpṛthivī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
sarvāmentire
sarvām:
Karma (कर्म; विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (pṛthivīm)
pitṛ-deva-ādi-pūjakaḥa worshipper of ancestors, gods, and others
pitṛ-deva-ādi-pūjakaḥ:
Karta (कर्ता; उपपद-विशेषण)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक) + deva (प्रातिपदिक) + ādi (अव्यय/प्रातिपदिक) + pūjaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (पितॄन् देवान् आदीन् पूजयति इति)