Shloka 36
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
सरथं सहसाहं च धनुःसंहननानि च / पुनरागमसंकेतं कृत्वा प्रास्थापयत्तदा
Transliteration
sarathaṃ sahasāhaṃ ca dhanuḥsaṃhananāni ca / punarāgamasaṃketaṃ kṛtvā prāsthāpayattadā
Translation
അവൻ രഥത്തോടും ധൈര്യത്തോടും കൂടെ ധനുസ്സുകളുടെ സംധാനങ്ങളും ഒരുക്കി; വീണ്ടും വരാനുള്ള അടയാളം നിശ്ചയിച്ച് അപ്പോൾ പുറപ്പെട്ടു.
Word by Word
sa-rathamwith the chariot
sa-ratham:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootratha (प्रातिपदिक) + sa- (उपसर्ग/पूर्वपद)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; कर्मधारय-समासः (सहितः रथेन = ‘with chariot’)
saha-sāhamwith (his) might
saha-sāham:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsāha (प्रातिपदिक) + saha- (उपसर्ग/पूर्वपद)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय-समासः (सहितं साहेन = ‘with strength/force’)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
dhanuḥ-saṃhananānibow-gear/assemblies
dhanuḥ-saṃhananāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdhanus (प्रातिपदिक) + saṃhanana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धनुषः संहननानि = ‘bow-assemblies/sets’)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
punar-āgama-saṃketamthe agreed signal for return
punar-āgama-saṃketam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpunar (अव्यय) + āgama (प्रातिपदिक) + saṃketa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (पुनरागमस्य संकेतः = ‘signal for return’)
kṛtvāhaving made
kṛtvā:
Kriya (क्रिया; पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootkṛ (कृ धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): ‘having done/made’
prāsthāpayathe dispatched/sent forth
prāsthāpayat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√sthā (स्था धातु) / causative: sthāpay (णिजन्त)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त (causative)
tadāthen
tadā:
Adhikarana (अधिकरण; काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)