Shloka 3
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
सरसां पञ्चकं तत्र खानयित्वा भृगुद्वहः / सुखावगाहतीर्थानि तानि चक्रे समन्ततः
Transliteration
sarasāṃ pañcakaṃ tatra khānayitvā bhṛgudvahaḥ / sukhāvagāhatīrthāni tāni cakre samantataḥ
Translation
അവിടെ ഭൃഗുകുലശ്രേഷ്ഠൻ അഞ്ചു സരസ്സുകൾ ഖനിപ്പിച്ച്, ചുറ്റുമെങ്ങും അവയെ സുഖകരമായ സ്നാനതീർത്ഥങ്ങളാക്കി സ്ഥാപിച്ചു।
Word by Word
sarasāmof lakes
sarasām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsaras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
pañcakama set of five
pañcakam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpañcaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समूहवाचक (a set of five)
tatrathere
tatra:
Deśa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
khānayitvāhaving dug (out)
khānayitvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√khan (खन् धातु)
Formणिच्-प्रयोजक (causative) + क्त्वान्त अव्यय; ‘having caused to be dug / having dug out’
bhṛgu-dvahaḥthe foremost of the Bhṛgus
bhṛgu-dvahaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhṛgu + √vah (वह् धातु) → dvaha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (bhṛgūṇāṃ dvahaḥ = bearer/leader of Bhṛgus)
sukha-avagāha-tīrthānieasy-bathing fords/ghats
sukha-avagāha-tīrthāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsukha + avagāha + tīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (sukhena avagāhaḥ yasmin tat tīrtham)
tānithose
tāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम
cakremade
cakre:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
samantataḥall around
samantataḥ:
Deśa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsamantataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; सर्वतः/परितः-अर्थे (on all sides)