Shloka 2
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
ततो राजसहस्राणि गृहीत्वा मुनिभिः सह / स जगाम महातेजाः कुरुक्षेत्रं तपोमयम्
Transliteration
tato rājasahasrāṇi gṛhītvā munibhiḥ saha / sa jagāma mahātejāḥ kurukṣetraṃ tapomayam
Translation
അനന്തരം അദ്ദേഹം മുനികളോടൊപ്പം ആയിരക്കണക്കിന് രാജാക്കളെ പിടിച്ചുകൊണ്ട്, മഹാതേജസ്സോടെ തപോമയമായ കുരുക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോയി।
Word by Word
tataḥthen
tataḥ:
Kāla (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तर्ये (then)
rāja-sahasrāṇithousands of kings
rāja-sahasrāṇi:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrājan + sahasra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (rājñāṃ sahasrāṇi = thousands of kings)
gṛhītvāhaving captured
gṛhītvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√grah (ग्रह् धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive); ‘having seized/taken’
munibhiḥwith sages
munibhiḥ:
Sahakāraka (सह/सहयोग)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
sahatogether with
saha:
Sahakāraka (सह)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक-उपपद (with)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
jagāmawent
jagāma:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (गम् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
mahā-tejāḥof great splendor
mahā-tejāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā + tejas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समासः
kuru-kṣetramto Kurukṣetra
kuru-kṣetram:
Karma (गत्यर्थे कर्म/देश)
TypeNoun
Rootkuru + kṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (kurūṇāṃ kṣetram)
tapas-mayamfull of austerity
tapas-mayam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottapas + maya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (tapasā mayam = filled with austerity)