Shloka 30
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
तस्मिन्नष्टचतुष्कं च यावत्क्षत्रसमुद्गमम् / प्रत्येत्य भूयस्तद्धत्यै बद्धदीक्षो धृतव्रतः
Transliteration
tasminnaṣṭacatuṣkaṃ ca yāvatkṣatrasamudgamam / pratyetya bhūyastaddhatyai baddhadīkṣo dhṛtavrataḥ
Translation
ക്ഷത്രരുടെ പുനരുയർച്ച വരുവോളം അഷ്ടചതുഷ്കം (മുപ്പത്തിരണ്ട്) വർഷം കഴിഞ്ഞു; പിന്നെ അവൻ മടങ്ങിവന്ന് വീണ്ടും അവരുടെ വധത്തിനായി ദീക്ഷാബദ്ധനായി വ്രതധാരിയായി നിന്നു।
Word by Word
तस्मिन्in that (time/place)
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (Locative), एकवचन; सर्वनाम
अष्टचतुष्कम्a set of eight fours (thirty-two)
अष्टचतुष्कम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअष्ट + चतुष्क (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (अष्टानां चतुष्काणां समाहारः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
यावत्until
यावत्:
Sambandha (सम्बन्ध/limit)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formपरिमाण/अवधिवाचक अव्यय (until/as far as)
क्षत्रसमुद्गमम्the re-emergence of kshatriya power
क्षत्रसमुद्गमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्षत्र + समुद्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (क्षत्रस्य समुद्गमः)
प्रत्येत्यhaving returned
प्रत्येत्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-इ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund)
भूयःagain
भूयः:
Sambandha (सम्बन्ध/temporal)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्यय)
Formपुनरर्थक अव्यय (again)
तत्of that
तत्:
Sambandha (सम्बन्ध/possessive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन; ‘of that’ (referring to kshatriya re-emergence)
हत्यैfor the slaying
हत्यै:
Prayojana (प्रयोजन/goal)
TypeNoun
Rootहत्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (Dative), एकवचन
बद्धदीक्षःhaving undertaken a vow/rite
बद्धदीक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootबद्ध + दीक्षा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः कर्मधारयः (बद्धा दीक्षा यस्य)
धृतव्रतःfirm in his vow
धृतव्रतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधृत + व्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः कर्मधारयः (धृतं व्रतं यस्य)