Shloka 14
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
ज्याघोषं च चकारोच्चै रोदसी कंपयन्निव / सहसाहोथ सारथ्यं चक्रे सारथिनां वरः
Transliteration
jyāghoṣaṃ ca cakāroccai rodasī kaṃpayanniva / sahasāhotha sārathyaṃ cakre sārathināṃ varaḥ
Translation
അവൻ ധനുസ്സിന്റെ ജ്യാഘോഷം ഉച്ചത്തിൽ മുഴക്കി, ഭൂമിയും ആകാശവും കുലുങ്ങുന്നതുപോലെ; ഉടൻ സാരഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ സാരഥ്യം ഏറ്റെടുത്തു.
Word by Word
ज्या-घोषम्bowstring-twang
ज्या-घोषम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootज्या (प्रातिपदिक) + घोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (jyā-ghoṣa = ‘twang/sound of bowstring’)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
चकारmade/produced
चकार:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
उच्चैःloudly
उच्चैः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootउच्चैः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: loudly/on high)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरोदसी (प्रातिपदिक; द्विवचन-रूप)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), द्विवचन; ‘द्यावापृथिव्यौ’ (heaven and earth)
कम्पयन्shaking
कम्पयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√कम्प् (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘shaking’ (agreeing with implied subject)
इवas if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान-निपात (particle of comparison)
सहसाquickly
सहसा:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भार्थक-निपात (then/now)
सारथ्यम्charioteering (the role of charioteer)
सारथ्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसारथ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चक्रेundertook
चक्रे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘undertook/did’
सारथिनाम्of charioteers
सारथिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसारथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
वरःthe best
वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन