Shloka 19
Bhārgava-Charita: Rāma (Paraśurāma) Returns to Jamadagni’s Āśrama
Devanagari script
प्रविश्य तत्र भगवन्नुमया सहितः शिवः / नमस्कृतो मया देवो वाञ्छितार्थ प्रदायकः
Transliteration
praviśya tatra bhagavannumayā sahitaḥ śivaḥ / namaskṛto mayā devo vāñchitārtha pradāyakaḥ
Translation
അവിടെ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ, ഭഗവൻ, ഉമയോടുകൂടി ശിവൻ വിരാജിച്ചു. ആഗ്രഹിച്ച ഫലം നൽകുന്ന ആ ദേവനെ ഞാൻ നമസ്കരിച്ചു.
Word by Word
प्रविश्यhaving entered
प्रविश्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र + √विश् (धातु) (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय; ‘having entered’
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
भगवन्O Lord
भगवन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (vocative), एकवचन; ‘O Lord’
उमयाwith Umā
उमया:
Sahakaraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootउमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
सहितःaccompanied
सहितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसहित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणं ‘accompanied’ (with instrumental)
शिवःŚiva
शिवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नमस्कृतःwas saluted
नमस्कृतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनमस् + कृ (धातु) (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि/भावे ‘was saluted’
मयाby me
मया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन
देवःthe god
देवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to शिवः
वाञ्छितार्थdesired boon
वाञ्छितार्थ:
Visheshana (विशेषण)
TypeNoun
Rootवाञ्छित + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formसमास: कर्मधारय (‘वाञ्छितः अर्थः’ = desired boon/object); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (qualifies प्रदायकः)
प्रदायकःbestower
प्रदायकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्र + √दा (धातु) + ण्वुल् (कृदन्त)
Formण्वुल्-प्रत्ययान्त कृदन्त (agent noun); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘giver/bestower’