Shloka 18
Bhārgava-Charita: Rāma (Paraśurāma) Returns to Jamadagni’s Āśrama
Devanagari script
श्रुत्वाहं तद्वयस्तात नमस्कृत्य पिता महम् / गतवाञ्छिवलोकं वै हरदर्शनकाङ्क्षया
Transliteration
śrutvāhaṃ tadvayastāta namaskṛtya pitā maham / gatavāñchivalokaṃ vai haradarśanakāṅkṣayā
Translation
ഇതു കേട്ട്, താതാ, ഞാൻ പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിനെ നമസ്കരിച്ചു; ഹരൻ (ശിവൻ) ദർശനം ആഗ്രഹിച്ച് ശിവലോകത്തിലേക്ക് പോയി.
Word by Word
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु) (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय; ‘having heard’
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘that’ (refers to instruction/statement)
वयस्O elder
वयस्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संबोधनार्थे/विशेषणार्थे ‘aged/elder’ (context: addressing)
तातO dear sir/father
तात:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (vocative), एकवचन; affectionate address ‘dear father/sir’
नमस्कृत्यhaving saluted
नमस्कृत्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootनमस् + कृ (धातु) (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय; ‘having saluted’
पिताfather
पिता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘father’ (subject)
माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन
गतवान्went/had gone
गतवान्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) (कृदन्त)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त कृदन्त (perfective past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having gone’
शिवलोकम्to Śiva’s world
शिवलोकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिव + लोक (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
हरदर्शनकाङ्क्षयाwith the desire to see Hara (Śiva)
हरदर्शनकाङ्क्षया:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootहरदर्शन + काङ्क्षा (प्रातिपदिक)
Formसमास: षष्ठी-तत्पुरुष (‘हरस्य दर्शनम्’); ततः ‘हरदर्शनस्य काङ्क्षया’ इति षष्ठी-तत्पुरुष; स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; हेतौ/निमित्ते (instrumental of motive)