Shloka 7
गणेश-एकदन्त-उत्पत्तिः (Origin of Gaṇeśa’s Single Tusk) / Bhārgava–Gaṇeśa Encounter
Devanagari script
अथ कोलाहलं श्रुत्वा दन्तपातध्वनिं तथा / पार्वतीशङ्करौ तत्र समाजग्मतुरीश्वरौ
Transliteration
atha kolāhalaṃ śrutvā dantapātadhvaniṃ tathā / pārvatīśaṅkarau tatra samājagmaturīśvarau
Translation
അപ്പോൾ ആ ബഹളവും കൊമ്പ് വീണ ശബ്ദവും കേട്ട് പാർവ്വതിയും പരമേശ്വരനും അവിടെ എത്തിച്ചേർന്നു.
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)
कोलाहलम्uproar
कोलाहलम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकोलाहल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया/Absolutive)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having heard)
दन्तपातध्वनिम्the sound of the tusk’s fall
दन्तपातध्वनिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootदन्त (प्रातिपदिक) + पात (प्रातिपदिक) + ध्वनि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-श्रृंखला: ‘दन्तपातस्य ध्वनिः’); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तथाalso/likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थ (thus/also)
पार्वतीशङ्करौPārvatī and Śaṅkara
पार्वतीशङ्करौ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक) + शङ्कर (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (इतरेतर); पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण/Location marker)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
समाजग्मतुःcame together/arrived
समाजग्मतुः:
Kriya (क्रिया/Action)
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन; परस्मैपद
ईश्वरौthe two lords
ईश्वरौ:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विधेय-नाम (predicate noun for पार्वतीशङ्करौ)