Adhyaya 39

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यम भागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते अष्टात्रिंशत्तमो ऽध्यायः // ३८// वसिष्ठ उवाच मत्स्यराजे निपतिते राजा युद्धविशारदः / राजेन्द्रान्प्रेरयामास कार्त्तवीर्यो महाबलः

ഇപ്രകാരം ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡ മഹാപുരാണത്തിൽ... 38-ാം അധ്യായം അവസാനിച്ചു. വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: മത്സ്യരാജാവ് വീണപ്പോൾ, യുദ്ധവിദഗ്ദ്ധനായ മഹാബലി കാർത്തവീര്യൻ മറ്റ് രാജശ്രേഷ്ഠന്മാരെ അയച്ചു.

Verse 2

बृहद्बलः सोमदत्तो विदर्भो मिथिलेश्वरः / निषधाधिपतिश्चैव मगधाधिपतिस्तथा

ബൃഹദ്ബലൻ, സോമദത്തൻ, വിദർഭൻ, മിഥിലാധിപൻ, നിഷധാധിപതി, കൂടാതെ മഗധാധിപതി.

Verse 3

आययुः समरे योद्धं भार्गवेद्रेण भूपते / वर्षन्तः शरजालानि नानायुद्धविशारदाः

ഹേ ഭൂപതേ! ഭാര്ഗവശ്രേഷ്ഠനോടുള്ള സമരത്തിലേക്ക് നാനായുദ്ധവിദഗ്ധരായ യോദ്ധാക്കൾ വന്നു, അമ്പുകളുടെ ജാലം മഴപോലെ വർഷിച്ചു.

Verse 4

वीराभिमानिनः सर्वे हैहयस्याज्ञया तदा / पिनाकहस्तः स भृगुर्ज्वलदग्निशिखोपमः

അപ്പോൾ ഹൈഹയന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം വീരാഭിമാനികളായ എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചു. പിനാകം കൈയിൽ ധരിച്ച ആ ഭൃഗു ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിശിഖപോലെ ദീപ്തനായി.

Verse 5

चिक्षेप नागपाशं च आभिमन्त्र्य शरोत्तमम् / तदस्त्रं भार्गवे द्रेण क्षिप्तं संग्राममूर्द्धनि

അവൻ ശ്രേഷ്ഠമായ അമ്പിനെ മന്ത്രിച്ച് നാഗപാശാസ്ത്രം എറിഞ്ഞു. ആ അസ്ത്രം യുദ്ധത്തിന്റെ ഉച്ചത്തിൽ ഭാര്ഗവശ്രേഷ്ഠൻ പ്രയോഗിച്ചു.

Verse 6

चकर्त्त गारुडास्त्रेण सोमदत्तो महाबलः / ततः क्रुद्धो महाभागो रामः शत्रुविदारणः

മഹാബലനായ സോമദത്തൻ ഗാരുഡാസ്ത്രം കൊണ്ട് അതിനെ വെട്ടിത്തുറന്നു. അതോടെ ശത്രുവിദാരകനായ മഹാഭാഗൻ രാമൻ ക്രോധിച്ചു.

Verse 7

रुद्रदत्तेन शूलेन सोमदत्तं जघान ह / बृहद्बलं च गदया विदर्भं मुष्टिना तथा

രുദ്രദത്ത ശൂലം കൊണ്ട് അവൻ സോമദത്തനെ വധിച്ചു. പിന്നെ ബൃഹദ്ബലനെ ഗദയാൽ, വിദർഭനെ മുഷ്ടിപ്രഹാരത്താൽ കൂടി അടിച്ചു വീഴ്ത്തി.

Verse 8

मैथिलं मुद्गरेणैव शक्त्या च निषधाधिपम् / मागधञ्चरणाघातैरस्त्रजालेन सैनिकान्

അവൻ മൈഥിലനെ ഗദയാൽ, നിഷധാധിപനെ ശക്തിയാൽ, മഗധനെ പാദാഘാതങ്ങളാൽ, സൈന്യത്തെ അസ്ത്രജാലത്താൽ തകർത്തു.

Verse 9

निहत्य निखिलां सेनां संहाराग्निसमीरणे / दुद्राव कार्त्तवीर्यं च जामदग्न्यो महाबलः

സംഹാരാഗ്നിയുടെ കാറ്റുപോലെ ഉഗ്രനായി മുഴുവൻ സൈന്യത്തെയും നിഹതം ചെയ്ത് മഹാബലൻ ജാമദഗ്ന്യൻ കാർത്തവീര്യനിലേക്കും പാഞ്ഞുചെന്നു.

Verse 10

दृष्ट्वा तं योद्धुमायान्तं राजानो ऽन्ये महारथाः / कार्य्याकार्यविधानज्ञाः पृष्टे कृत्वा च हैहयम्

അവൻ യുദ്ധത്തിനായി വരുന്നതു കണ്ടപ്പോൾ, കാര്യാകാര്യവിധാനം അറിഞ്ഞ മറ്റു മഹാരഥ രാജാക്കന്മാർ ഹൈഹയനെ പിന്നിൽ നിർത്തി മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.

Verse 11

रामेण युयुधुश्चैव दर्शयन्तश्च सौहृदम् / कान्यकुब्जाश्च शतशः सौराष्ट्रावन्तयस्तथा

അവർ രാമനോടു യുദ്ധം ചെയ്‌തുകൊണ്ടും സൗഹൃദം പ്രകടിപ്പിച്ചുകൊണ്ടും നിന്നു; കാന്യകുബ്ജത്തിലെ നൂറുകണക്കിന് രാജാക്കന്മാരും, സൌരാഷ്ട്ര-അവന്തിയിലെ രാജാക്കളും അങ്ങനെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 12

चक्रुश्च शरजालानि रामस्य च समन्ततः / शरजालावृतस्तेषां रामः संग्राममूर्द्धनि

അവർ രാമനെ ചുറ്റും അമ്പുകളുടെ ജാലം തീർത്തു; ആ ശരജാലത്തിൽ പൊതിഞ്ഞ രാമൻ യുദ്ധത്തിന്റെ മുകളിൽ അചഞ്ചലനായി നിന്നു.

Verse 13

न चादृश्यत राजेन्द्र तदा स त्वकृतव्रणः / सस्मार रामचरितं यदुक्तं हरिणेन वै

ഹേ രാജേന്ദ്രാ! അപ്പോൾ മുറിവില്ലാത്ത അവൻ ദൃശ്യമല്ലാതായി. ഹരി പറഞ്ഞ രാമചരിതം അവൻ സ്മരിച്ചു.

Verse 14

कुशलं भार्गवेन्द्रस्य याचमानो हरिं मुनिः / एतस्मिन्नेव काले तु रामः शस्त्रास्त्रकोविदः

മുനി ഹരിയെ പ്രാർത്ഥിച്ചു ഭാർഗവേന്ദ്രന്റെ ക്ഷേമം ചോദിച്ചു. അതേ സമയത്ത് ശസ്ത്രാസ്ത്രങ്ങളിൽ നിപുണനായ രാമൻ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 15

विधूय शरजालानि वायव्यास्त्रेण मन्त्रवित् / उदतिष्ठद्रणाकाङ्क्षी नीहारादिव भास्करः

മന്ത്രജ്ഞനായ രാമൻ വായവ്യാസ്ത്രംകൊണ്ട് അമ്പുകളുടെ വലകൾ തട്ടി നീക്കി, യുദ്ധാകാംക്ഷയോടെ മഞ്ഞിൽ നിന്നുയരുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ എഴുന്നേറ്റു.

Verse 16

त्रिरात्रं समरे रामस्तैः सार्द्धं युयुधे बली / द्वादशाक्षौहिणीस्तत्र चिच्छेद लघुविक्रमः

ബലവാനായ രാമൻ സമരത്തിൽ അവരോടൊപ്പം മൂന്നു രാത്രികൾ യുദ്ധം ചെയ്തു. അവിടെ ക്ഷിപ്രവിക്രമൻ പന്ത്രണ്ട് അക്ഷൗഹിണി സേനകളെ ചിന്നിച്ചിതറി.

Verse 17

रम्भास्तम्भवनं यद्वत् परश्वधवरायुधः / सर्वांस्तान्भूपवर्गांश्च तदीयश्च महाचमूः

ശ്രേഷ്ഠ പരശുധാരിയായ അവൻ, രംഭാസ്തംഭവനം വെട്ടിമാറ്റുന്നതുപോലെ, ആ രാജസമൂഹങ്ങളെയും അവരുടെ മഹാസേനയെയും നശിപ്പിച്ചു.

Verse 18

दृष्ट्वा विनिहतां तेन रामेण सुमहात्मना / आजगाम महावीर्यः सुचन्द्रः सूर्यवंशजः

മഹാത്മാവായ രാമൻ അവനെ വധിച്ചതുകണ്ട്, സൂര്യവംശജനായ മഹാവീര്യൻ സുചന്ദ്രൻ അവിടെ എത്തി।

Verse 19

लक्षराजन्यसंयुक्तः सप्ताक्षौहिणिसंयुतः / तत्रानेकमहावीरा गर्जन्तस्तोयदा इव

ലക്ഷക്കണക്കിന് രാജന്യരോടും ഏഴ് അക്ഷൗഹിണി സൈന്യങ്ങളോടും കൂടെ, അവിടെ അനേകം മഹാവീരർ മേഘങ്ങളെപ്പോലെ ഗർജിച്ചു।

Verse 20

कंपयन्तो भुवं राजन् युयुधुर्भार्गवेण च / तेः प्रयुक्तानि शस्त्राणि महास्त्राणि च भूपते

ഹേ രാജൻ, ഭൂമിയെ കുലുക്കിക്കൊണ്ട് അവർ ഭാർഗവനോടു യുദ്ധം ചെയ്തു; ഹേ ഭൂപതേ, അവർ ശസ്ത്രങ്ങളും മഹാസ്ത്രങ്ങളും പ്രയോഗിച്ചു।

Verse 21

क्षणेन नाशयामास भार्गवेन्द्रः प्रतापवान् / गृहीत्वा परशुं दिव्यं कालातकयमोपमम्

പ്രതാപവാനായ ഭാർഗവേന്ദ്രൻ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ നശിപ്പിച്ചു; കാലാന്തക യമനെപ്പോലെയുള്ള ദിവ്യ പരശു കൈയിൽ എടുത്തുകൊണ്ട്।

Verse 22

कालयन्सकला सेनां चिच्छेद भुगुनन्दनः / कर्षकस्तु यथा क्षेत्रे पक्वं धान्यं तथा तृणम्

മുഴുവൻ സൈന്യത്തെയും നശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഭൃഗുനന്ദനൻ വെട്ടിത്തുറന്നു; വയലിൽ കർഷകൻ പാകമായ ധാന്യവും പുല്ലും വെട്ടുന്നതുപോലെ।

Verse 23

निशेषयति दात्रेण तथा रामेण तत्कृतम् / लक्षराजन्यसैन्यं तददृष्ट्वा रामेण दारितम्

രാമൻ ദാത്രം (കോടരി) കൊണ്ടു അതുപോലെ എല്ലാം നിശ്ശേഷമാക്കി; അവനെ കാണുംമുമ്പേ ലക്ഷങ്ങളായ രാജന്യസൈന്യം രാമൻ കീറിത്തുറന്നു.

Verse 24

सुचन्द्रः पृथिवीपालो युयुधे संगरे नृप / तावुभौ तत्र संक्षुब्धौ नानाशस्त्रास्त्रकोविदौ

ഹേ നൃപാ! ഭൂമിപാലനായ സുചന്ദ്രൻ സമരത്തിൽ യുദ്ധം ചെയ്തു. അവിടെ ഇരുവരും കോപത്തോടെ കുലുങ്ങി, നാനാവിധ ശസ്ത്രാസ്ത്രങ്ങളിൽ നിപുണരായി ഏറ്റുമുട്ടി.

Verse 25

युयुधाते महावीरौ मुनीशनृपतीश्वरौ / रामो ऽस्मै यानि शस्त्राणि चिक्षेपास्त्राणि चापि हि

ആ രണ്ടു മഹാവീരർ—മുനീശനും നൃപതീശ്വരനും—യുദ്ധം ചെയ്തു. രാമൻ അവന്റെ മേൽ എറിഞ്ഞ എല്ലാ ശസ്ത്രങ്ങളും അസ്ത്രങ്ങളും കൂടെ.

Verse 26

तानि सर्वाणि चिच्छेद सुचन्द्रो युद्ध पण्डितः / ततः क्रुद्धो रणे रामः सुचन्द्रं पृथिवीश्वरम्

യുദ്ധത്തിൽ പണ്ഡിതനായ സുചന്ദ്രൻ അവയെല്ലാം വെട്ടിത്തുറന്നു. പിന്നെ രണത്തിൽ ക്രുദ്ധനായ രാമൻ ഭൂമീശ്വരനായ സുചന്ദ്രനെ (ലക്ഷ്യമാക്കി).

Verse 27

कृतप्रतिकृताभिज्ञं ज्ञात्वोपस्पृश्य वार्यथ / नारायणास्त्रं विशिखे संदधे चानिवारितम्

പ്രതികാരത്തിൽ നിപുണനെന്ന് അറിഞ്ഞ് രാമൻ ജലം സ്പർശിച്ച് ആചമനം ചെയ്തു; പിന്നെ തടയാനാകാത്തവിധം അമ്പിൽ നാരായണാസ്ത്രം സംധാനം ചെയ്തു.

Verse 28

तदस्त्रं शतसूर्याभं क्षिप्तं रामेण धीमता / हृष्टोत्तीर्य रथात्सद्यः सुचन्द्रः प्रणनाम ह

അപ്പോൾ ധീമാനായ രാമൻ നൂറു സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ ദീപ്തമായ ആ അസ്ത്രം എറിഞ്ഞു. സുചന്ദ്രൻ ഹർഷത്തോടെ ഉടൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി പ്രണാമം ചെയ്തു.

Verse 29

सर्वास्त्रपूज्यं तच्चापि नारायणविनिर्मितम् / तमेवं प्रणतं त्यक्त्वा यथौ नारायमन्तिकम्

അതും സർവ്വാസ്ത്രങ്ങൾക്കും പൂജ്യമായതും നാരായണൻ നിർമ്മിച്ചതുമായിരുന്നു. അവൻ ഇങ്ങനെ പ്രണാമിച്ചതു കണ്ടു, അത് യഥാവിധി നാരായണന്റെ സന്നിധിയിലേക്കു പോയി.

Verse 30

विस्मितो ऽभूत्तदा रामः समरे शत्रसूदनः / दृष्ट्वा व्यर्थं महास्त्रं तद्भूपं स्वस्थं विलोक्य च

അപ്പോൾ സമരത്തിൽ ശത്രുസൂദനനായ രാമൻ വിസ്മയിച്ചു. ആ മഹാസ്ത്രം വ്യർത്ഥമായതു കണ്ടും, രാജാവിനെ സുഖസ്ഥനായി കണ്ടും അവൻ അത്ഭുതപ്പെട്ടു.

Verse 31

रामः शक्तिं च मुसलं तोमरं पट्टिशं तथा / गदां च परशुं कोपाच्छिक्षेप नृपमूर्द्धनि

കോപത്തോടെ രാമൻ ശക്തി, മുസലം, തോമരം, പട്ടിശം, ഗദ, പരശു—ഇവയെല്ലാം രാജാവിന്റെ തലമേൽ എറിഞ്ഞു.

Verse 32

जग्राह तानि सर्वाणि सुचन्द्रो लीलयैव हि / चिक्षेप शिवशूलं च रामो नृपतये यदा

അവയെല്ലാം സുചന്ദ്രൻ കളിയെന്നപോലെ തന്നെ പിടിച്ചെടുത്തു. രാമൻ രാജാവിന്മേൽ ശിവശൂലവും എറിഞ്ഞപ്പോൾ പോലും അങ്ങനെ തന്നെയായിരുന്നു.

Verse 33

बभूव पुष्पमालां च तच्छूलं नृपतेर्गले / ददर्श च पुरस्तस्य भद्रकालीं जगत्प्रसूम्

ആ ശൂലം രാജാവിന്റെ കഴുത്തിൽ പുഷ്പമാലയായി മാറി; അവൻ മുന്നിൽ ജഗത്പ്രസൂ ഭദ്രകാളിയെ ദർശിച്ചു.

Verse 34

वहन्तीं मुण्डमालां च विकटास्यां भयङ्करीम् / सिंहस्थां च त्रिनेत्रां च त्रिशूलवरधारिणीम्

അവൾ മുണ്ഡമാല വഹിച്ച് വികടമുഖിയായ ഭയങ്കരി; സിംഹാസീന, ത്രിനേത്രി, ത്രിശൂലവും വരമുദ്രയും ധരിച്ചവൾ ആയിരുന്നു.

Verse 35

दृष्ट्वा विहाय शस्त्रास्त्रं नमस्कृत्य समैडत / राम उवाच नमोस्तु ते शङ्करवल्लभायै जगत्सवित्र्यै समलङ्कृतायै

ഇതു കണ്ട രാമൻ ആയുധങ്ങൾ വിട്ട് നമസ്കരിച്ചു സ്തുതിച്ചു: ‘ശങ്കരവല്ലഭേ, ജഗത്സാവിത്രീ, സുലങ്കൃത ദേവീ, നിനക്കു നമസ്കാരം.’

Verse 36

नानाविभूषाभिरिभारिगायै प्रपन्नरक्षाविहितोद्यमायै / दक्षप्रसूत्यै हिमवद्भवायै महेश्वरार्द्धङ्गसमास्थितायै

നാനാവിധാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതയായി, ഗജശത്രു (സിംഹം) മേൽ ആസീനയായി; ശരണാഗതരെ രക്ഷിക്കാൻ ഉത്സുകയായി; ദക്ഷപ്രസൂതി, ഹിമവദ്ഭവ, മഹേശ്വരന്റെ അർദ്ധാംഗസ്ഥിതയായ ദേവിക്ക് നമസ്കാരം.

Verse 37

काल्यै कलानाथकलाधरायै भक्तप्रियायै भुवनाधिपायै / ताराभिधायै शिवतत्परायै गणेश्वराराधितपादुकायै

കാളീ, കലാനാഥന്റെ കല ധരിച്ചവൾ; ഭക്തപ്രിയ, ഭുവനാധിപതി; ‘താരാ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധ, ശിവതത്പര; ഗണേശ്വരൻ ആരാധിച്ച പാദുകകളുള്ള ദേവിക്ക് നമസ്കാരം.

Verse 38

परात्परायै परमेष्ठिदायै तापत्रयोन्मूलनचिन्तनायै / जगद्धितायास्तपुरत्रयायै बालादिकायै त्रिपुराभिधायै

പരാത്പരാ, പരമേഷ്ഠി ദാനകരി, ത്രിതാപം മൂലത്തോടെ നീക്കുന്നവൾ; ജഗദ്ധിതകാരിണി, ത്രിപുരനാശിനി, ബാലാദി രൂപിണി ‘ത്രിപുരാ’യ്ക്ക് നമസ്കാരം।

Verse 39

समस्तविद्यासुविलासदायै जगज्जनन्यै निहिताहितायै / बकाननायै बहुसाख्यदायै विध्वस्तनानासुरदान्वायै

സകലവിദ്യകളുടെ സുവിലാസം നൽകുന്നവൾ, ജഗജ്ജനനി, ഹിതം ധരിക്കുന്നവൾ; ബകമുഖി, അനേകം ശാഖ/മാർഗങ്ങൾ ദാനിക്കുന്നവൾ, നാനാ അസുര-ദാനവരെ നശിപ്പിക്കുന്നവൾക്ക് നമസ്കാരം।

Verse 40

वराभयालङ्कृतदोर्लतायै समस्तगीर्वाणनमस्कृतायै / पीतांबरायै पवनाशुगायै शुभप्रदायै शिवसंस्तुतायै

വരവും അഭയവും അലങ്കരിക്കുന്ന ഭുജലതകളുള്ളവൾ, സകല ദേവന്മാരാലും നമസ്കൃത; പീതാംബരധാരിണി, പവനത്തെപ്പോലെ വേഗവതി, ശുഭപ്രദായിനി, ശിവൻ സ്തുതിച്ചവൾക്ക് നമസ്കാരം।

Verse 41

नागारिगायै नवखण्डपायै नीलाचलाभां गलसत्प्रभायै / लघुक्रमायै ललिताभिधायै लेखाधिपायै लवणाकरायै

നാഗശത്രു (ഗരുഡൻ) മേൽ ആരൂഢ, നവഖണ്ഡങ്ങളുടെ പാലകി; നീലാചലസമ കാന്തിയുള്ളവൾ, കണ്ഠത്തിൽ ദീപ്തി തിളങ്ങുന്നവൾ; ലഘുക്രമിണി, ‘ലലിതാ’ എന്ന നാമധാരിണി, ലേഖയുടെ അധിപതി, ലവണാകര (സമുദ്ര) സ്വരൂപിണിക്ക് നമസ്കാരം।

Verse 42

लोलेक्षणायै लयवर्जितायै लाक्षारसालङ्कृतपङ्कजायै / रमाभिधायै रतिसुप्रियायै रोगापहायै रचिताखिलायै

ചഞ്ചലനേത്രയുള്ളവൾ, ലയവర్జിത (അവിനാശിനി); ലാക്ഷാരസാൽ അലങ്കരിച്ച പദ്മസമ, ‘രമാ’ എന്ന നാമധാരിണി, രതിക്ക് അതിപ്രിയ; രോഗാപഹാരിണി, സകലവും സൃഷ്ടിച്ചവൾക്ക് നമസ്കാരം।

Verse 43

राज्यप्रदायै रमणोत्सुकायै रत्नप्रभायै रुचिरांबरायै / नमो नमस्ते परतः पुरस्तात् पार्श्वाधरोर्ध्वं च नमो नमस्ते

രാജ്യം പ്രസാദിക്കുന്നവളേ, രമണത്തിൽ ഉത്സുകയായവളേ, രത്നപ്രഭയിൽ ദീപ്തയായവളേ, രുചിരാംബരധാരിണിയേ! നിനക്ക് പുനഃപുനഃ നമസ്കാരം; പിന്നിലും മുന്നിലും പാർശ്വങ്ങളിലും താഴെയും മുകളിലും—സർവ്വത്ര നമസ്കാരം।

Verse 44

सदा च सर्वत्र नमो नमस्ते नमो नमस्ते ऽखिलविग्रहायै / प्रसीद देवेशि मम प्रतिज्ञां पुरा कृतां पालय भद्रकालि

സദാ സർവ്വത്ര നിനക്ക് നമസ്കാരം; അഖിലരൂപിണിയായ നിനക്ക് നമസ്കാരം. ദേവേശി ഭദ്രകാളീ, പ്രസന്നയാകേണമേ; മുമ്പ് ചെയ്ത എന്റെ പ്രതിജ്ഞ കാത്തരുളേണമേ.

Verse 45

त्वमेव माता च पिता त्वमेव जगत्त्रयस्यापि नमो नमस्ते / वसिष्ठ उवाच एवं स्तुता तदा देवी भद्रकाली तरस्विनी

നീ തന്നെയാണ് മാതാവും നീ തന്നെയാണ് പിതാവും; ത്രിലോകത്തിന്റെയും അധിഷ്ഠാത്രിയായ നിനക്ക് നമസ്കാരം. വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അന്ന് ശക്തിമതിയായ ദേവി ഭദ്രകാളി പ്രത്യക്ഷയായി.

Verse 46

उवाच भार्गवं प्रीता वरदानकृतोत्सवा / भद्रकाल्युवाच वत्स राम महाभाग प्रीतास्मि तव सांप्रतम्

വരദാനം നൽകുന്നതിൽ ഉത്സവസന്തോഷത്തോടെ പ്രീതയായ ദേവി ഭാർഗവനോട് പറഞ്ഞു. ഭദ്രകാളി അരുളിച്ചെയ്തു—വത്സാ, മഹാഭാഗനായ രാമാ, ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിന്നിൽ പ്രസന്നയാണ്.

Verse 47

वरं वरय मत्तो यस्त्वया चाभ्यर्थिता हृदि / राम उवाच मातर्यदि वरो देयस्त्वया मे भक्तव त्सले

എന്നിൽ നിന്നു നീ ഹൃദയത്തിൽ അഭ്യർത്ഥിച്ച വരം തന്നെ വരിക്ക. രാമൻ പറഞ്ഞു—മാതാവേ, നീ എനിക്ക് വരം നൽകുമെങ്കിൽ, ഭക്തവത്സലേ!

Verse 48

तत्सुचन्द्रं जये युद्धे तवानुग्रहभाजनम् / इति मे ऽभिहितं देवि कुरु प्रीतेन चेतसा

ദേവീ, യുദ്ധവിജയത്തിനായി ആ സുചന്ദ്രൻ നിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിന് പാത്രമാണ്—എന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞു; പ്രസന്നഹൃദയത്തോടെ അത് ചെയ്യുക.

Verse 49

येन केनाप्युपायेन जगन्मातर्नमो ऽस्तु ते / भद्रकाल्युवाच आग्नेयास्त्रेण राजेन्द्रं सुचन्द्रं नय मद्गृहम्

ജഗന്മാതാവേ, ഏതൊരു ഉപായത്തിലായാലും നിനക്കു നമസ്കാരം. ഭദ്രകാളി പറഞ്ഞു—ആഗ്നേയാസ്ത്രം കൊണ്ട് രാജേന്ദ്രൻ സുചന്ദ്രനെ എന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരിക.

Verse 50

ममातिप्रियमद्यैव पार्षदो मे भवत्वयम् / वसिष्ठ उवाच इत्युक्तमाकर्ण्य स भार्गवेन्द्रो देव्याः प्रियं कर्तुमथोद्यतो ऽभूत्

ഇന്നുതന്നെ ഇത് എനിക്ക് അതിപ്രിയമാകട്ടെ—ഇവൻ എന്റെ പാർഷദനാകട്ടെ. വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു—ഇതു കേട്ട് ആ ഭാർഗവശ്രേഷ്ഠൻ ദേവിയുടെ പ്രിയം ചെയ്യാൻ ഉത്സുകനായി.

Verse 51

प्राणान्नियम्याचमनं च कृत्वा सुचन्द्रमुद्दिश्य च तत्समादधे / अस्त्रं प्रयुक्तं नृपतेर्वधाय रामेण राजन् प्रसभं तदा तत्

പ്രാണങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച് ആചമനം ചെയ്തു, സുചന്ദ്രനെ ലക്ഷ്യമാക്കി അവൻ ആ അസ്ത്രം സംധാനം ചെയ്തു; രാജാവേ, അപ്പോൾ രാമൻ നൃപതിയുടെ വധത്തിനായി അതിനെ ശക്തിയായി പ്രയോഗിച്ചു.

Verse 52

दग्ध्वा वपुर्भूतमयं तदीयं निनाय लोकं परदेवतायाः / ततस्तु रामेण कृतप्रणामा सा भद्रकालो जगदादिकर्त्री

അവന്റെ ഭൂതമയ ദേഹം ദഹിപ്പിച്ച് അവനെ പരദേവതയുടെ ലോകത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. തുടർന്ന് രാമൻ പ്രണാമം ചെയ്തു—ആ ഭദ്രകാളിയാണ് ജഗത്തിന്റെ ആദികർത്ത്രീ.

Verse 53

अन्तर्हिताभूदथ जामदग्न्यस्तस्थौ रणेभूपवधाभिकाङ्क्षी

അപ്പോൾ ജാമദഗ്ന്യൻ (പരശുരാമൻ) അന്തർഹിതനായി; യുദ്ധത്തിൽ ഭൂപന്മാരുടെ വധാഭിലാഷത്തോടെ നിലകൊണ്ടു।