Shloka 43
Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma
Bhārgava-Charita
Devanagari script
राज्यप्रदायै रमणोत्सुकायै रत्नप्रभायै रुचिरांबरायै / नमो नमस्ते परतः पुरस्तात् पार्श्वाधरोर्ध्वं च नमो नमस्ते
Transliteration
rājyapradāyai ramaṇotsukāyai ratnaprabhāyai rucirāṃbarāyai / namo namaste parataḥ purastāt pārśvādharordhvaṃ ca namo namaste
Translation
രാജ്യം പ്രസാദിക്കുന്നവളേ, രമണത്തിൽ ഉത്സുകയായവളേ, രത്നപ്രഭയിൽ ദീപ്തയായവളേ, രുചിരാംബരധാരിണിയേ! നിനക്ക് പുനഃപുനഃ നമസ്കാരം; പിന്നിലും മുന്നിലും പാർശ്വങ്ങളിലും താഴെയും മുകളിലും—സർവ്വത്ര നമസ്കാരം।
Word by Word
राज्य-प्रदायैto (her) who grants kingdom
राज्य-प्रदायै:
सम्प्रदान (सम्प्रदान/Recipient)
TypeAdjective
Rootराज्य (प्रातिपदिक) + प्रदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; विशेषण-प्रयोगः (fem. dat. sg., used adjectivally)
रमण-उत्सुकायैto (her) eager for delight/union
रमण-उत्सुकायै:
सम्प्रदान (सम्प्रदान/Recipient)
TypeAdjective
Rootरमण (प्रातिपदिक) + उत्सुक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; विशेषण (fem. dat. sg.)
रत्न-प्रभायैto (her) of jewel-like radiance
रत्न-प्रभायै:
सम्प्रदान (सम्प्रदान/Recipient)
TypeAdjective
Rootरत्न (प्रातिपदिक) + प्रभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; विशेषण (fem. dat. sg.)
रुचिर-अम्बरायैto (her) with beautiful garments
रुचिर-अम्बरायै:
सम्प्रदान (सम्प्रदान/Recipient)
TypeAdjective
Rootरुचिर (प्रातिपदिक) + अम्बर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; विशेषण (fem. dat. sg.)
नमःsalutation
नमः:
सम्बोधन (सम्बोधन/Vocative address)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नमस्कारार्थक-निपात (indeclinable interjection of salutation)
नमःsalutation
नमः:
सम्बोधन (सम्बोधन/Vocative address)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; पुनरुक्त-नमस्कार (indeclinable, repeated salutation)
तेto you
ते:
सम्प्रदान (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; चतुर्थी (4th/चतुर्थी) एकवचन (dat. sg.)
परतःfrom behind
परतः:
अधिकरण (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootपरतस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; अव्यय-क्रियाविशेषण (adverb)
पुरस्तात्in front
पुरस्तात्:
अधिकरण (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootपुरस्तात् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
पार्श्व-अधः-ऊर्ध्वम्at the sides, below, and above
पार्श्व-अधः-ऊर्ध्वम्:
अधिकरण (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootपार्श्व (प्रातिपदिक) + अधस् (अव्यय/प्रातिपदिक) + ऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
Formसमाहार-द्वन्द्ववत् दिशावाचक-समुच्चयः; अव्ययीभाव-प्रायः प्रयोगः (as a directional aggregate: sideways, below, above)
चand
च:
समुच्चय (समुच्चय/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
नमःsalutation
नमः:
सम्बोधन (सम्बोधन/Vocative address)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नमस्कारार्थक-निपात
नमःsalutation
नमः:
सम्बोधन (सम्बोधन/Vocative address)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; पुनरुक्त-नमस्कार
तेto you
ते:
सम्प्रदान (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; चतुर्थी, एकवचन (dat. sg.)