Shloka 14
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
पश्चान्मृगी समायाता भीता सा चकितेक्षणा / उभो तौ पिबतस्तत्र जलं शङ्कितमानसौ
Transliteration
paścānmṛgī samāyātā bhītā sā cakitekṣaṇā / ubho tau pibatastatra jalaṃ śaṅkitamānasau
Translation
പിന്നീട് ഒരു മൃഗി വന്നു; ഭീതിയോടെ, വിസ്മയഭരിതമായ കണ്ണുകളോടെ. ഇരുവരും അവിടെ വെള്ളം കുടിച്ചു, എങ്കിലും മനസ്സിൽ ആശങ്കയുണ്ടായിരുന്നു.
Word by Word
paścātafterwards
paścāt:
Kāla (काल/Time)
TypeIndeclinable
Rootpaścāt (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
mṛgīa doe (female deer)
mṛgī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmṛgī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
samāyātācame, arrived
samāyātā:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootsam-ā-√yā (धातु) + kta (कृत्)
Formक्तान्त कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि ‘having come’
bhītāfrightened
bhītā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√bhī (धातु) + kta (कृत्)
Formक्तान्त कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘afraid’
sāshe
sā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
cakita-īkṣaṇāwith startled eyes
cakita-īkṣaṇā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcakita (प्रातिपदिक) + īkṣaṇā (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: चकितं ईक्षणं यस्याः/या; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ubhauboth
ubhau:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootubha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन (Dual); ‘both’
tauthose two
tau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; सर्वनाम
pibataḥdrinking
pibataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Concurrent action)
TypeVerb
Root√pā (धातु) + śatṛ (कृत्)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; ‘(the two) drinking’
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय, स्थानवाचक क्रियाविशेषण
jalamwater
jalam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootjala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
śaṅkita-mānasauwith anxious minds
śaṅkita-mānasau:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśaṅkita (प्रातिपदिक; √śaṅk + kta) + mānasa (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: शङ्कितं मानसं यस्योः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन