Brahma Purana — The Ananta-Vasudeva Image: From Brahma’s Commission to Puruṣottama Kṣetra, Shloka 52
Devanagari script
द्वापरं युगम् आसाद्य यदा देवो जगत्पतिः धरण्याश् चानुरोधेन भावशैथिल्यकारणात् //
Translation
ഇത് ബ്രഹ്മപുരാണത്തിലെ അമ്പത്തിരണ്ടാമത്തെ ശ്ലോകസ്ഥാനം; മൂലപാഠം ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഇവിടെ സൂചന മാത്രം.
Word by Word
द्वापरम्Dvāpara (age)
द्वापरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootद्वापर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘युगम्’ इति विशेषण
युगम्age/epoch
युगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आसाद्यhaving reached
आसाद्य:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआ + सद् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), अर्थः—‘having reached/attained’
यदाwhen
यदा:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
देवःthe god
देवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जगत्पतिःlord of the world
जगत्पतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जगतः पतिः)
धरण्याःof the Earth
धरण्याः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधरणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अनुरोधेनby (her) request
अनुरोधेन:
Hetu/Karana (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootअनुरोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/हेतु), एकवचन; अर्थः—‘at the request/for the sake of compliance’
भावशैथिल्यकारणात्because of the cause of slackening of disposition
भावशैथिल्यकारणात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootभाव + शैथिल्य + कारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतु), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भावस्य शैथिल्यस्य कारणम्)
Speaker
Purāṇic narrator.