Brahma Purana — The Ananta-Vasudeva Image: From Brahma’s Commission to Puruṣottama Kṣetra, Shloka 20
Devanagari script
संग्रामं सुमहाघोरं कृत्वा देवैः स राक्षसः देवराजं विनिर्जित्य तदा इन्द्रजितेति वै //
Translation
ഇവിടെ “20” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു; മൂലശ്ലോകം ലഭ്യമല്ല, അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Word by Word
saṃgrāmambattle
saṃgrāmam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsaṃgrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
su-mahā-ghoramvery dreadful
su-mahā-ghoram:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (अव्यय-उपसर्ग) + mahā (प्रातिपदिक) + ghora (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying saṃgrāmam)
kṛtvāhaving waged / having made
kṛtvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootkṛ (धातु) + tvā (कृत्-प्रत्यय)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund) — “having done/made”
devaiḥwith the gods
devaiḥ:
Sahakāraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
rākṣasaḥthe rākṣasa
rākṣasaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
deva-rājamthe king of the gods (Indra)
deva-rājam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + rāja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; “देवानां राजा” (king of gods = Indra)
vinirjityahaving conquered
vinirjitya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootvi + nir + ji (धातु) + ya (कृत्, ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund) — having defeated
tadāthen
tadā:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
indra-jitā(called) Indrajit
indra-jitā:
Saṃjñā (संज्ञा/नाम)
TypeNoun
Rootindra (प्रातिपदिक) + jit (कृत्-प्रातिपदिक from ji धातु, “conqueror”)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper epithet) — “इन्द्रं जयति” / “इन्द्रजित्” (conqueror of Indra); here in quotation with iti
itithus
iti:
Vākyasaṃbandha (वाक्य-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
vaiindeed
vai:
Vākyālaṅkāra (वाक्यालङ्कार)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
Speaker
Narrator explaining the origin of the title ‘Indrajit’.