Brahma Purana — Sāṃkhya-Yoga on Discerning Guṇas, Overcoming Bodily Doṣas, and Attaining Mokṣa, Shloka 84
Devanagari script
आत्मना विप्रहीणानि काष्ठकुड्यसमानि तु विनश्यन्ति न संदेहो वेला इव महार्णवे //
Translation
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; “84” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. പാഠം നൽകിയാൽ വിവർത്തനം ചെയ്യും.
Word by Word
ātmanāby/with the self
ātmanā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (singular)
viprahīṇānidevoid of (the self)
viprahīṇāni:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvi + pra + hīna (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (plural); भूतकृदन्त-विशेषण (adjectival past-participle sense) = ‘deprived of’
kāṣṭha-kuḍya-samānilike wood and walls
kāṣṭha-kuḍya-samāni:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkāṣṭha (प्रातिपदिक) + kuḍya (प्रातिपदिक) + sama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (plural); उपमान-सम्बन्धे (in sense of comparison)
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle) = ‘but/indeed’
vinaśyantiperish
vinaśyanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi + naś (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद (Parasmaipada), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
saṃdehaḥdoubt
saṃdehaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃdeha (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular)
velāḥshorelines / boundaries (tides)
velāḥ:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootvelā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (plural)
ivalike
iva:
Upamā (उपमा-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-वाचक (comparative particle)
mahā-arṇavein the great ocean
mahā-arṇave:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + arṇava (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (masculine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (singular)
Speaker
Vyāsa to sages/dvijas